Sutra 8

तज्जातकरणाधिष्ठितः पुराणं नवं च रत्नं सारं फल्गु कुप्यं वा प्रतिगृह्णीयात् ॥ कZ_०२.५.०८ ॥

tajjāta-karaṇa-adhiṣṭhitaḥ purāṇaṃ navaṃ ca ratnaṃ sāraṃ phalgu kupyaṃ vā pratigṛhṇīyāt.

An officer supervising the appropriate department should accept (into custody) items—old or new—whether jewels, valuable substances, minor goods, or base commodities.

तत्that (i.e., the said/that kind of)
तत्:
TypePronoun
Rootतद्
Formसर्वनाम-प्रातिपदिक; नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया (कर्मणि)
जातproduced, originating
जात:
TypeAdjective (Past Passive Participle)
Rootजन्
Formकृदन्त (क्त); नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया; ‘born/produced’
करणby means of production/instrument(s)
करण:
TypeNoun
Rootकृ
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; तृतीया (करणे)
अधिष्ठितःthe superintendent/one in charge
अधिष्ठितः:
TypeAdjective (Past Passive Participle)
Rootअधि-स्था
Formकृदन्त (क्त); पुंलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा; (कर्तरि) ‘one who is in charge/superintending’
पुराणम्old (goods)
पुराणम्:
TypeAdjective (used substantively)
Rootपुराण
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया
नवम्new (goods)
नवम्:
TypeAdjective (used substantively)
Rootनव
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया
and
:
TypeParticle
Root
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
रत्नम्precious item, gem/valuable
रत्नम्:
TypeNoun
Rootरत्न
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया
सारम्genuine, of good quality
सारम्:
TypeAdjective (used substantively)
Rootसार
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया
फल्गुinferior, worthless/defective
फल्गु:
TypeAdjective (used substantively)
Rootफल्गु
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया (अव्ययवत् प्रयोगः/विशेषणवत्)
कुप्यम्base-metal goods, metallic articles
कुप्यम्:
TypeNoun
Rootकुप्य
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक अव्यय
प्रतिगृह्णीयात्should accept/receive (take into custody)
प्रतिगृह्णीयात्:
TypeVerb
Rootप्रति-ग्रह्
Formविधिलिङ् (optative); परस्मैपदम्; प्रथमपुरुष; एकवचन; ‘should accept/receive’
D
departmental officer (karaṇādhiṣṭhita)
R
ratna
S
sāra
P
phalgu
K
kupya

FAQs

Functional specialization: each class of goods is handled by the competent office, improving expertise, traceability, and auditability.