Sutra 8

पृथुशिलासंहतं वा शैलं कारयेत् न त्वेव काष्टमयम् ॥ कZ_०२.३.०८ ॥

pṛthuśilāsaṃhataṃ vā śailaṃ kārayet na tveva kāṣṭamayam

He should have it built of rock—either of broad stone slabs tightly bonded or of solid stone; but not made of timber.

पृथु-शिला-संहतम्a mountain/rock mass compacted (made solid) with broad stones (i.e., well-compacted stonework)
पृथु-शिला-संहतम्:
TypeAdjective (participial)
Rootसं-हन् (→ संहत)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; भूतकृदन्त-विशेषणम् (क्त-प्रत्ययान्त ‘संहत’ = ‘संहतम्’); ‘पृथु’ + ‘शिला’ + ‘संहत’ इति समासः; ‘शैलम्’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्
शैलम्rock / stone mass / mountain-stone (as building material)
शैलम्:
TypeNoun
Rootशैल
Formपुंलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; कर्मपदम् (कारयेत् इत्यस्य)
कारयेत्should have (it) made / should cause (it) to be constructed
कारयेत्:
TypeVerb
Rootकृ (कारय-)
Formलोट्/विधिलिङ् (आज्ञार्थ/विध्यर्थ) परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः एकवचनम्; णिच्-प्रयोजक (causative): ‘कारयति’ = ‘to cause to be made/constructed’
not
:
TypeParticle
Root
Formनिषेधार्थक-अव्ययम्
तुbut / however
तु:
TypeParticle
Rootतु
Formअवधारण/विरोधार्थक-अव्ययम्
एवindeed / certainly
एव:
TypeParticle
Rootएव
Formअवधारणार्थक-अव्ययम्
काष्ट-मयम्made of wood / wooden
काष्ट-मयम्:
TypeAdjective
Rootमयट् (मय)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; ‘काष्ट’ + ‘मय’ = काष्टमय (‘made of wood’); ‘शैलम्’/निर्माण-वस्तु इत्यस्य निषेध-विषयः
S
stone construction
T
timber (rejected material)

FAQs

Timber increases vulnerability to fire, decay, and enemy sabotage; stone improves survivability under siege and reduces maintenance risk.