Sutra 3
Devanagari script
श्लक्ष्णस्थूलमध्यतां च सूत्रस्य विदित्वा वेतनं कल्पयेत्बह्वल्पतां च ॥ कZ_०२.२३.०३ ॥
Transliteration
ślakṣṇasthūlamadhyatāṃ ca sūtrasya viditvā vetanaṃ kalpayet bahvalpatāṃ ca
Translation
Having ascertained whether the thread is fine, coarse, or medium—and also whether the output is more or less—he shall fix the wages accordingly.
Word by Word
श्लक्ष्णsmooth, fine (in texture)
श्लक्ष्ण:
TypeAdjective
Rootश्लक्ष्ण
Formप्रातिपदिक; विशेषण; (समासे) नपुंसकलिङ्गे एकवचनम् (अव्यक्त-रूपेण)
स्थूलcoarse, thick
स्थूल:
TypeAdjective
Rootस्थूल
Formप्रातिपदिक; विशेषण; (समासे) नपुंसकलिङ्गे एकवचनम् (अव्यक्त-रूपेण)
मध्यताम्middleness; medium quality/degree
मध्यताम्:
TypeNoun (abstract)
Rootमध्यता
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया एकवचनम्
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
सूत्रस्यof the thread (yarn)
सूत्रस्य:
TypeNoun
Rootसूत्र
Formनपुंसकलिङ्ग; षष्ठी एकवचनम्
विदित्वाhaving ascertained/known
विदित्वा:
TypeVerb (absolutive)
Rootविद्
Formक्त्वान्त (अव्ययकृदन्त); ‘विद्’ (परस्मैपदी)
वेतनम्wage; remuneration
वेतनम्:
TypeNoun
Rootवेतन
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचनम्
कल्पयेत्should determine/fix (should set)
कल्पयेत्:
TypeVerb
Rootकॢप्
Formविधिलिङ् (optative); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचनम्
बहुmuch; large (quantity)
बहु:
TypeAdjective
Rootबहु
Formप्रातिपदिक; विशेषण; (समासे) नपुंसकलिङ्गे एकवचनम् (अव्यक्त-रूपेण)
अल्पताम्smallness; lesser amount
अल्पताम्:
TypeNoun (abstract)
Rootअल्पता
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया एकवचनम्
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
Entities Mentioned
T
thread (sūtra)W
wages (vetana)FAQs
It creates measurable standards, discourages adulteration and low-quality output, and aligns worker incentives with state production requirements.