Sutra 17

शिरस्त्राणकण्ठत्राणकूर्पासकञ्चुकवारवाणपट्टनागोदरिकाः पेटीचर्महस्तिकर्णतालमूलधमनिकाकपाटकिटिकाप्रतिहतबलाहकान्ताश्चावरणाणि ॥ कZ_०२.१८.१७ ॥

śirastrāṇakaṇṭhatrāṇakūrpāsakañcukavāravāṇapaṭṭanāgodarikāḥ peṭīcarmahastikarṇatālamūladhamanikākapāṭakiṭikāpratihatabalāhakāntāś cāvaraṇāṇi

Protective coverings (āvaraṇāṇi) include head-guards, throat-guards, cuirasses/arm-coats, tunics, and various protective wrappings and pads—such as leather cases, elephant-ear leather, palm-root fiber coverings, bladder/leather pouches, and reinforced protective panels.

शिरस्त्राणhead-protector; helmet
शिरस्त्राण:
TypeNoun
Rootत्रै (त्राण)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (समाहार-गणना में पद)
कण्ठत्राणneck-protector; gorget
कण्ठत्राण:
TypeNoun
Rootत्रै (त्राण)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
कूर्पासcuirass; armour (a protective piece)
कूर्पास:
TypeNoun
Rootकूर्पास
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
कञ्चुकprotective jacket; tunic
कञ्चुक:
TypeNoun
Rootकञ्चुक
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
वारवाणa kind of protective armour/covering (technical term)
वारवाण:
TypeNoun
Rootवारवाण
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
पट्टstrap; band; belt
पट्ट:
TypeNoun
Rootपट्ट
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
नागोदरिकाa type of armour/guard called nāgodarikā
नागोदरिका:
TypeNoun
Rootनागोदरिका
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
पेटीbelt; girdle; band
पेटी:
TypeNoun
Rootपेटी
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
चर्महस्तिकर्णतालमूलधमनिकाकपाटकिटिकाप्रतिहतबलाहकान्ताःprotective coverings of various kinds (leather-, elephant-ear-, palm-base-, sinew-, plate/door-like-, etc. types)
चर्महस्तिकर्णतालमूलधमनिकाकपाटकिटिकाप्रतिहतबलाहकान्ताः:
TypeNoun (collective/adj used substantively)
Rootअन्त (प्रत्ययान्त-विशेषणसमास)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘…अन्ता:’ = ‘…पर्यन्ताः/…युक्ताः’ इत्यर्थे आवरण-प्रकाराः
चर्मleather
चर्म:
TypeNoun
Rootचर्म
Formनपुंसकलिङ्ग, समासाङ्ग (पूर्वपद)
हस्तिकर्णelephant-ear (type/material/shape)
हस्तिकर्ण:
TypeNoun
Rootहस्ति + कर्ण
Formपुं/नपुंसक, समासाङ्ग (पूर्वपद)
तालमूलpalm-base (palmyra base)
तालमूल:
TypeNoun
Rootताल + मूल
Formनपुंसकलिङ्ग, समासाङ्ग (पूर्वपद)
धमनिकाsinew; tendon-cord
धमनिका:
TypeNoun
Rootधमनिका
Formस्त्रीलिङ्ग, समासाङ्ग (पूर्वपद)
कपाटplate; door-like panel
कपाट:
TypeNoun
Rootकपाट
Formनपुंसकलिङ्ग, समासाङ्ग (पूर्वपद)
किटिकाsmall plate; scale (lamella)
किटिका:
TypeNoun
Rootकिटिका
Formस्त्रीलिङ्ग, समासाङ्ग (पूर्वपद)
प्रतिहतबलाहक‘repelled-cloud’ type (a named pattern/type)
प्रतिहतबलाहक:
TypeNoun
Rootप्रतिहत + बलाहक
Formपुंलिङ्ग, समासाङ्ग (पूर्वपद)
अन्ताःending with; including; furnished with
अन्ताः:
TypeNoun/Adjectival ending
Rootअन्त
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासस्य उत्तरपद (…अन्ताः)
and
:
TypeParticle
Root
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
आवरणाणिcoverings; protective armours
आवरणाणि:
TypeNoun
Rootआवरण
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
H
helmets
T
throat guards
C
cuirasses
L
leather coverings

FAQs

To define a modular kit list for issue and inspection, ensuring uniform readiness and preventing under-supply of critical protective components.