Sutra 20

पिप्पलीमरिचशृङ्गिबेराजाजीकिराततिक्तगौरसर्षपकुस्तुम्बुरुचोरकदमनकमरुवकशिग्रुकाण्डादिः कटुकवर्गः ॥ कZ_०२.१५.२० ॥

pippalīmaricaśṛṅgiberājājīkirātatiktagaurasarṣapakustumburucorakadamanakamaruvakaśigrukāṇḍādiḥ kaṭukavargaḥ

The “pungent/spice” category (kaṭuka-varga) includes pippalī, black pepper (marica), śṛṅgī, ginger (bera), ajājī, kirāta-tikta, white mustard (gaura-sarṣapa), kustumburu (coriander), coraka, damanaka, maruvaka, śigru-stalk, and similar pungent items.

पिप्पलीlong pepper
पिप्पली:
TypeNoun
Rootपिप्पली
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा एकवचन (द्रव्यनाम)
मरिचblack pepper
मरिच:
TypeNoun
Rootमरिच
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा एकवचन (द्रव्यनाम)
शृङ्गिबेरdry ginger (śṛṅgībera)
शृङ्गिबेर:
TypeNoun
Rootशृङ्गिबेर
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा एकवचन (द्रव्यनाम)
अजाजीajājī (a spice; commonly identified with cumin/caraway in traditional lists)
अजाजी:
TypeNoun
Rootअजाजी
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा एकवचन (द्रव्यनाम)
किराततिक्तkirāta-tikta (a bitter herb; commonly identified with swertia/chirayata in traditional materia medica)
किराततिक्त:
TypeNoun
Rootकिराततिक्त
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा एकवचन (द्रव्यनाम)
गौरसर्षपwhite mustard
गौरसर्षप:
TypeNoun
Rootसर्षप
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन (द्रव्यनाम); विशेषण-पूर्वपद: गौर-
कुस्तुम्बुरुcoriander (seed/plant)
कुस्तुम्बुरु:
TypeNoun
Rootकुस्तुम्बुरु
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा एकवचन (द्रव्यनाम)
चोरकchoraka (an aromatic drug; plant identification varies in tradition)
चोरक:
TypeNoun
Rootचोरक
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन (द्रव्यनाम)
दमनकdamanaka (an aromatic herb; often linked with Artemisia in later tradition)
दमनक:
TypeNoun
Rootदमनक
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन (द्रव्यनाम)
मरुवकmaruvaka (an aromatic herb; often glossed as marjoram-type in later lists)
मरुवक:
TypeNoun
Rootमरुवक
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन (द्रव्यनाम)
शिग्रुकाण्डstem/pith of śigru (moringa)
शिग्रुकाण्ड:
TypeNoun
Rootकाण्ड
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा एकवचन (द्रव्यनाम); शिग्रु- (षष्ठीसम्बन्ध) + काण्ड
आदिand the like; etc.
आदि:
TypeIndeclinable
Rootआदि
Formअव्यय; ‘इत्यादि’ अर्थे (समुच्चय/सूचन)
कटुकवर्गःthe pungent group/class (of drugs/spices)
कटुकवर्गः:
TypeNoun
Rootवर्ग
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; समाहार/वर्ग-निर्देश
S
storehouse
M
medical/provisioning interface

FAQs

Spices are high-value and easily adulterated; categorization supports auditing, controlled issue, and prevention of pilferage.