Sutra 18

Devanagari script

वृक्षाम्लकरमर्दाम्रविदलामलकमातुलुङ्गकोलबदरसौवीरकपरूषकादिः फलाम्लवर्गः ॥ कZ_०२.१५.१८ ॥

Transliteration

vṛkṣāmlakaramardāmravidalāmalakamātuluṅgakolabadarasauvīrakaparūṣakādiḥ phalāmlavargaḥ

Translation

The “fruit-sour” category (phalāmla-varga) includes tree-borne sour fruits and the like: karamarda, mango, vidalā, āmalaka, mātuluṅga (citron), kola (jujube), badara, sauvīraka, parūṣaka, and similar items.

Word by Word

• वृक्षाम्ल: tree-sorrel (a sour fruit)
• Type: Noun
• Root: वृक्षाम्ल
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन (सूची-समासान्तर्गत पद)

• करमर्द: karamarda (Carissa carandas; a sour berry)
• Type: Noun
• Root: करमर्द
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन (सूची-समासान्तर्गत पद)

• आम्र: mango
• Type: Noun
• Root: आम्र
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन (सूची-समासान्तर्गत पद)

• विदल: vidala (a kind of sour fruit/plant; identification uncertain)
• Type: Noun
• Root: विदल
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन (सूची-समासान्तर्गत पद)

• आमलक: āmalaka / Indian gooseberry
• Type: Noun
• Root: आमलक
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन (सूची-समासान्तर्गत पद)

• मातुलुङ्ग: citron (mātuluṅga)
• Type: Noun
• Root: मातुलुङ्ग
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन (सूची-समासान्तर्गत पद)

• कोल: jujube (kola)
• Type: Noun
• Root: कोल
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन (सूची-समासान्तर्गत पद)

• बदर: badara / jujube fruit
• Type: Noun
• Root: बदर
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन (सूची-समासान्तर्गत पद)

• सौवीरक: sauvīraka (a sour/astringent fermented preparation; item-name)
• Type: Noun
• Root: सौवीरक
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन (सूची-समासान्तर्गत पद)

• परूषक: parūṣaka (Grewia asiatica; phalsa)
• Type: Noun
• Root: परूषक
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन (सूची-समासान्तर्गत पद)

• आदि: and the like; etc.
• Type: Indeclinable
• Root: आदि
• Form: अव्यय; ‘इत्यादि’ अर्थे (समाहार-सूची-निर्देश)

• फलाम्लवर्गः: the class/group of sour fruits
• Type: Noun
• Root: वर्ग
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन; समासः—फलानाम् आम्लानाम् वर्गः (फल-आम्ल-वर्ग)

Entities Mentioned

• state procurement
• storehouse inventory

More Details

FAQs

What is the administrative function of ‘ādi’ (etc.) in such lists?

It provides a controlled extensibility: officials can include locally available equivalents while keeping them within a recognized accounting category.