Sutra 49

तेन सौवर्णराजतानि भाण्डानि क्षीयन्ते न चैषां किंचिदवरुग्णं भवति ॥ कZ_०२.१४.४९ ॥

tena sauvarṇarājatāni bhāṇḍāni kṣīyante na caiṣāṃ kiṃcid avarugṇaṃ bhavati

By such rubbing-away, gold and silver vessels diminish in substance, yet no visible damage or breakage appears on them.

तेनby that; thereby
तेन:
TypePronoun
Rootतद्
Formसर्वनाम-प्रातिपदिक; तृतीया-एकवचन; नपुंसकलिङ्ग (करणे)
सौवर्ण-राजतानिgold and silver (made of gold and silver)
सौवर्ण-राजतानि:
TypeAdjective (compound)
Rootसौवर्ण (सु-वर्ण) / राजत
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-बहुवचन (भाण्डानि इति विशेषणम्)
भाण्डानिvessels; utensils; articles
भाण्डानि:
TypeNoun
Rootभाण्ड
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-बहुवचन
क्षीयन्तेare diminished; wear away; get reduced
क्षीयन्ते:
TypeVerb
Rootक्षि (क्षीयते)
Formलट्; प्रथमपुरुष; बहुवचन; आत्मनेपद; भ्वादि/क्षयार्थक धातु; कर्मणि/भावे प्रयोगः (they waste away/are diminished)
not
:
TypeParticle (Negation)
Root
Formनिषेधार्थक अव्यय
and
:
TypeParticle (Conjunction)
Root
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
एषाम्of these; of them
एषाम्:
TypePronoun
Rootएतद्
Formसर्वनाम-प्रातिपदिक; षष्ठी-बहुवचन; (पुं/नपुंसक)
किञ्चित्anything; something (even a little)
किञ्चित्:
TypePronoun (indefinite)
Rootकिम्
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया-एकवचन; अव्ययीभाववत् प्रयोगः ‘something/anything’
अवरुग्णम्broken; damaged; cracked
अवरुग्णम्:
TypeAdjective / Past participle
Rootअव-रुज् (रुज्)
Formकृदन्त (क्त); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन (किञ्चित् इति विशेषणम्)
भवतिbecomes; is; occurs
भवति:
TypeVerb
Rootभू
Formलट्; प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
G
gold vessels
S
silver vessels

FAQs

Inspection must rely on measurement (weight/standard size) and records, not merely on visual condition.