Sutra 2
Devanagari script
विशिखामध्ये सौवर्णिकं शिल्पवन्तमभिजातं प्रात्ययिकं च स्थापयेत् ॥ कZ_०२.१३.०२ ॥
Transliteration
viśikhā-madhye sauvarṇikaṃ śilpavantam abhijātaṃ prātyayikaṃ ca sthāpayet
Translation
At the central work-station, he shall appoint a goldsmith who is technically skilled, of reputable standing, and trustworthy (bonded/credentialed).
Word by Word
विशिखा-मध्येin the middle of the main street
विशिखा-मध्ये:
TypeNoun
Rootविशिखा / मध्य
Formविशिखा- (स्त्री., एक.), मध्ये (नपुं., सप्तमी एक.); समस्तपदं—सप्तमी-एकवचनार्थे ‘विशिखायाः मध्ये/विशिखायां मध्ये’
सौवर्णिकम्a goldsmith
सौवर्णिकम्:
TypeNoun (agent noun)
Rootसुवर्ण
Formपुं., द्वितीया एक.; ‘सौवर्णिक’ = सुवर्ण-कार्यकर्ता (goldsmith)
शिल्पवन्तम्skilled in the craft
शिल्पवन्तम्:
TypeAdjective
Rootशिल्पवत्
Formपुं., द्वितीया एक.; ‘शिल्पवत्’ = कौशलयुक्तः
अभिजातम्well-born, of good family
अभिजातम्:
TypeAdjective (past participle used adjectivally)
Rootअभि-जात
Formपुं., द्वितीया एक.; ‘अभिजात’ = कुलीनः/उत्तमकुलसम्भवः
प्रात्ययिकम्trustworthy, reliable
प्रात्ययिकम्:
TypeAdjective
Rootप्रत्ययिक
Formपुं., द्वितीया एक.; ‘प्रात्ययिक’ = प्रत्ययार्हः/विश्वसनीयः (trustworthy)
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
स्थापयेत्should appoint / should station
स्थापयेत्:
TypeVerb
Rootस्था (causative: स्थापय-)
Formलिङ् (विधिलिङ्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; causative of √स्था
Entities Mentioned
G
goldsmith (sauvarṇika)S
Superintendent of Gold (implied)FAQs
Precious-metal administration is high-risk: competence prevents loss by error, reputation deters misconduct, and formal trust/assurance mechanisms reduce fraud and collusion.