Sutra 69
Devanagari script
यस्य वा यस्माद्भयं वैरं द्वेषो वा तं तस्माद्भेदयेयुः अयं ते शत्रुणा संधत्ते पुरा त्वामतिसंधत्ते क्षिप्रतरं संधीयस्व निग्रहे चास्य प्रयतस्व इति ॥ कZ_०९.६.६९ ॥
Transliteration
yasya vā yasmād bhayaṃ vairaṃ dveṣo vā taṃ tasmād bhedayeyuḥ ayaṃ te śatruṇā saṃdhatte purā tvām atisaṃdhatte kṣiprataraṃ saṃdhīyasva nigrahe cāsya prayatasva iti
Translation
Whomever he fears, is hostile to, or hates, they should split him from that party, saying: “He is making a pact with your enemy; before he outmaneuvers you with a pact, conclude an alliance more quickly and strive to restrain him.”
Word by Word
यस्यof whom / whose
यस्य:
TypePronoun
Rootयद्
Formषष्ठी-एकवचनम् (पुं/नपुं), सम्बन्धे
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्
यस्मात्from whom / because of whom
यस्मात्:
TypePronoun
Rootयद्
Formपञ्चमी-एकवचनम् (पुं/नपुं), अपादान/हेतौ
भयम्fear; cause of fear
भयम्:
TypeNoun
Rootभय
Formप्रथमा/द्वितीया-एकवचनम् (नपुंसकलिङ्ग)
वैरम्enmity
वैरम्:
TypeNoun
Rootवैर
Formप्रथमा/द्वितीया-एकवचनम् (नपुंसकलिङ्ग)
द्वेषःhatred
द्वेषः:
TypeNoun
Rootद्वेष
Formप्रथमा-एकवचनम् (पुंलिङ्ग)
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्
तम्him
तम्:
TypePronoun
Rootतद्
Formद्वितीया-एकवचनम् (पुंलिङ्ग)
तस्मात्from that (person); therefore/from him
तस्मात्:
TypePronoun
Rootतद्
Formपञ्चमी-एकवचनम् (पुं/नपुं), अपादान/हेतौ
भेदयेयुःthey should cause (him) to split / sow dissension (against him)
भेदयेयुः:
TypeVerb
Rootभिद् (णिच्)
Formलिङ् (विधिलिङ्), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; णिच्-प्रयोगः (कारणार्थः)
अयम्this (man)
अयम्:
TypePronoun
Rootइदम्
Formप्रथमा-एकवचनम् (पुंलिङ्ग)
तेyour
ते:
TypePronoun
Rootत्वद्
Formषष्ठी-एकवचनम् (द्वितीयपुरुष), सम्बन्धे
शत्रुणाwith/by an enemy
शत्रुणा:
TypeNoun
Rootशत्रु
Formतृतीया-एकवचनम् (पुंलिङ्ग), करण/सहायार्थे
संधत्तेmakes an alliance / enters into a treaty
संधत्ते:
TypeVerb
Rootसम्-धा
Formलट्, आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
पुराformerly; earlier
पुरा:
TypeIndeclinable
Rootपुरा
Formकालवाचक-अव्ययम्
त्वाम्you
त्वाम्:
TypePronoun
Rootत्वद्
Formद्वितीया-एकवचनम् (द्वितीयपुरुष)
अतिसंधत्तेoverreaches you by (deceptive) alliance; makes a treacherous/over-alliancing move against you
अतिसंधत्ते:
TypeVerb
Rootअति-सम्-धा
Formलट्, आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
क्षिप्रतरम्more quickly; sooner
क्षिप्रतरम्:
TypeAdjective (comparative used adverbially)
Rootक्षिप्र + तर
Formद्वितीया-एकवचनम् (नपुंसकलिङ्ग), क्रियाविशेषणवत्
संधीयस्वenter into an alliance / make a treaty
संधीयस्व:
TypeVerb
Rootसम्-धा
Formलोट् (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुषः, एकवचनम्, आत्मनेपदम्
निग्रहेin restraining; in suppression/punishment
निग्रहे:
TypeNoun
Rootनिग्रह
Formसप्तमी-एकवचनम् (पुंलिङ्ग), अधिकरणे
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
अस्यof him / his
अस्य:
TypePronoun
Rootइदम्
Formषष्ठी-एकवचनम् (पुं/नपुं)
प्रयतस्वstrive; make an effort
प्रयतस्व:
TypeVerb
Rootप्र-यत्
Formलोट् (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुषः, एकवचनम्, आत्मनेपदम्
इतिthus (saying)
इति:
TypeQuotative particle
Rootइति
Formउक्त्यन्त-निर्देशक-अव्ययम्
Entities Mentioned
Ś
śatru (enemy)S
saṃdhi (pact/treaty)FAQs
Exploit pre-existing antagonisms to create wedges, then use urgency and betrayal narratives to force rapid realignment and coordinated restraint against the target.