Sutra 18
Devanagari script
तस्यां हिमवत्समुद्रान्तरमुदीचीनं योजनसहस्रपरिमाणं तिर्यक्चक्रवर्तिक्षेत्रम् ॥ कZ_०९.१.१८ ॥
Transliteration
tasyāṃ himavat-samudrāntaram udīcīnaṃ yojana-sahasra-parimāṇaṃ tiryak cakravarti-kṣetram
Translation
Within it, the northern tract between the Himavat and the ocean—measuring a thousand yojanas across—is the transverse field of the universal sovereign (cakravartin).
Word by Word
तस्याम्in that (region/area)
तस्याम्:
TypePronoun
Rootतद्
Formस्त्रीलिङ्गे सप्तमी एकवचनम् (सर्वनाम)
हिमवत्the Himavat (Himalaya)
हिमवत्:
TypeNoun (Proper/Geographical)
Rootहिमवत्
Formपुंलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम् (नाम)
समुद्रocean/sea
समुद्र:
TypeNoun
Rootसमुद्र
Formपुंलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्
अन्तरम्the intervening space; interval; region between
अन्तरम्:
TypeNoun/Adjective
Rootअन्तर
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्
उदीचीनम्northern; lying to the north
उदीचीनम्:
TypeAdjective
Rootउदीचीन
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम् (विशेषणम्)
योजनyojana (a unit of distance)
योजन:
TypeNoun
Rootयोजन
Formनपुंसकलिङ्गे (माप-शब्दः)
सहस्रa thousand
सहस्र:
TypeNumeral/Noun
Rootसहस्र
Formनपुंसकलिङ्गे (संख्याशब्दः)
परिमाणम्measure; extent; dimension
परिमाणम्:
TypeNoun
Rootपरि√मा (मा)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्
तिर्यक्horizontally; crosswise; in breadth
तिर्यक्:
TypeIndeclinable/Adverb
Rootतिर्यक्
Formअव्ययम् (दिशा/विस्तारार्थे)
चक्रवर्तिa universal monarch; sovereign (cakravartin)
चक्रवर्ति:
TypeNoun/Adjective
Rootचक्रवर्तिन्
Formपुंलिङ्गे (समासाङ्ग/विशेषण-प्रयोगे)
क्षेत्रम्territory; region; tract of land
क्षेत्रम्:
TypeNoun
Rootक्षेत्र
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्
Entities Mentioned
H
Himavat (Himalaya)S
samudra (ocean)C
cakravartin (universal monarch)FAQs
It sets an idealized strategic theatre for assessing expansion, logistics, frontier management, and comparative power across a large contiguous region.
It functions primarily as a standardized spatial claim for strategic reasoning; exact modern equivalence varies by tradition and is less central than the comparative scale.