HomeVamana PuranaAdh. 14Shloka 1
Next Verse

Shloka 1

Rules of Purity (Shauca)Rules of Purity (Śauca), Permissible Foods, and the Duties of the Householder and Forest-Dweller

इती श्रीवामनपुराणे त्रयोदशो ऽध्यायः ऋषय ऊचुः अहिंसा सत्यमस्तं दानं क्षान्तिर्दमः शमः अकार्पण्यं च शौचं च तपश्च रजनीचर

itī śrīvāmanapurāṇe trayodaśo 'dhyāyaḥ ṛṣaya ūcuḥ ahiṃsā satyamastaṃ dānaṃ kṣāntirdamaḥ śamaḥ akārpaṇyaṃ ca śaucaṃ ca tapaśca rajanīcara

Die Weisen sprachen: Ahiṃsā (Gewaltlosigkeit), Satya (Wahrhaftigkeit), Āstikya (Glaubenstreue), Dāna (Gabe), Kṣānti (Vergebung), Dama (Selbstzucht), Śama (geistige Ruhe), Akārpaṇya (Nicht-Geiz), Śauca (Reinheit) und Tapas (Askese) — dies ist das Dharma, o Nachtwandler (rākṣasa).

इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण-समाप्ति निपात (quotative particle)
श्री-वामन-पुराणेin the Śrī Vāmana Purāṇa
श्री-वामन-पुराणे:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक) + वामन (प्रातिपदिक) + पुराण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; नामधेय-समास (श्रीवामनपुराण)
त्रयोदशःthirteenth
त्रयोदशः:
Karta (कर्ता/subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootत्रयोदश (संख्याप्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अध्यायः इति विशेष्यस्य विशेषणम् (ordinal)
अध्यायःchapter
अध्यायः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअध्याय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
ऋषयःthe sages
ऋषयः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपदम्
अहिंसाnon-violence
अहिंसा:
Karta (कर्ता/Predicate-nominative)
TypeNoun
Rootअहिंसा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; धर्म-गुणवाचक
सत्यम्truth
सत्यम्:
Karta (कर्ता/Predicate-nominative)
TypeNoun
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अस्तम्firm/established (as read)
अस्तम्:
Karta (कर्ता/qualifier)
TypeAdjective
Rootअस्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'सत्यम्' इत्यस्य विशेषणम्; अर्थः: 'स्थिरम्/निश्चितम्' (textual reading uncertain)
दानम्charity/giving
दानम्:
Karta (कर्ता/Predicate-nominative)
TypeNoun
Rootदान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
क्षान्तिःforbearance/patience
क्षान्तिः:
Karta (कर्ता/Predicate-nominative)
TypeNoun
Rootक्षान्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
दमःself-control
दमः:
Karta (कर्ता/Predicate-nominative)
TypeNoun
Rootदम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
शमःtranquility
शमः:
Karta (कर्ता/Predicate-nominative)
TypeNoun
Rootशम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अकार्पण्यम्non-miserliness/generosity
अकार्पण्यम्:
Karta (कर्ता/Predicate-nominative)
TypeNoun
Rootअकार्पण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
शौचम्purity/cleanliness
शौचम्:
Karta (कर्ता/Predicate-nominative)
TypeNoun
Rootशौच (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
तपःausterity
तपः:
Karta (कर्ता/Predicate-nominative)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
रजनीचरO night-wanderer (rākṣasa)
रजनीचर:
Sambodhana (सम्बोधन/Address)
TypeNoun
Rootरजनीचर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
Ṛṣis (sages) addressing Sukeśi (a rākṣasa king/leader)
DharmaEthics (Sādhāraṇa-dharma)Cāturāśramya framework

{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

FAQs

The text foregrounds universal virtues (sādhāraṇa-dharma) as the foundation of righteous life, notable for being taught even to a rākṣasa—implying dharma is not confined to birth but to conduct.

This passage is best classified under dharma-upadeśa within narrative instruction; it is adjacent to Vamśānucarita/Manvantara-style teaching sections rather than sarga/pratisarga proper, functioning as normative guidance embedded in the Purāṇic frame.

By addressing a ‘night-roamer’ with a list of virtues, the Purāṇa symbolically asserts that inner transformation is possible for all beings; ethical light can be brought into ‘night’ (tamas) through disciplines like śama, dama, and tapas.