Verse 33
Akshi
भूमिकात्रितयं जाग्रच्चतुर्थी स्वप्न उच्यते ॥ चित्तं तु शरदभ्रांशविलयं प्रविलीयते । सत्त्वावशेष एवास्ते पञ्चमीं भूमिकां गतः ॥ जगद्विकल्पो नोदेति चित्तस्यात्र विलापनात् । पञ्चमीं भूमिकामेत्य सुषुप्तपदनामिकाम् । शान्ताशेषविशेषांशस्तिष्ठत्यद्वैतमात्रकः ॥ गलितद्वैतनिर्भासो मुदितोऽतःप्रबोधवान् । सुषुप्तमन एवास्ते पञ्चमीं भूमिकां गतः ॥ अन्तर्मुखतयातिष्ठन्बहिर्वृत्तिपरोऽपि सन् । परिश्रान्ततया नित्यं निद्रालुरिव लक्ष्यते ॥ कुर्वन्नभ्यासमेतस्यां भूमिकायां विवासनः । षष्ठीं तुर्याभिधामन्यां क्रमात्पतति भूमिकाम् ॥ यत्र नासन्नसद्रूपो नाहं नाप्यहंकृतिः । केवलं क्षीणमननमास्तेऽद्वैतेऽतिनिर्भयः ॥ निर्ग्रन्थिः शान्तसन्देहो जीवन्मुक्तो विभावनः । अनिर्वाणोऽपि निर्वाणश्चित्रदीप इव स्थितः ॥ षष्ठ्यां भूमावसौ स्थित्वा सप्तमीं भूमिमाप्नुयात् ॥
भूमिका-त्रितयम् । जाग्रत् । चतुर्थी । स्वप्नः । उच्यते ॥ चित्तम् तु । शरद्-भ्र-अंश-विलयम् । प्रविलीयते । सत्त्व-अवशेषः एव । आस्ते । पञ्चमीम् । भूमिकाम् । गतः ॥ जगत्-विकल्पः । न उदेति । चित्तस्य । अत्र । विलापनात् । पञ्चमीम् । भूमिकाम् । एत्य । सुषुप्त-पद-नामिकाम् । शान्त-अशेष-विशेष-अंशः । तिष्ठति । अद्वैत-मात्रकः ॥ गलित-द्वैत-निर्भासः । मुदितः । अतः-प्रबोधवान् । सुषुप्त-मनः एव । आस्ते । पञ्चमीम् । भूमिकाम् । गतः ॥ अन्तर्मुखतया । तिष्ठन् । बहिः-वृत्ति-परः अपि । सन् । परिश्रान्ततया । नित्यम् । निद्रालुः-इव । लक्ष्यते ॥ कुर्वन् । अभ्यासम् । एतस्याम् । भूमिकायाम् । विवासनः । षष्ठीम् । तुर्य-अभिधाम् । अन्याम् । क्रमात् । पतति । भूमिकाम् ॥ यत्र । न । असत्-न-सत्-रूपः । न । अहम् । न अपि । अहं-कृतिः । केवलम् । क्षीण-मननम् । आस्ते । अद्वैते । अति-निर्भयः ॥ निर्ग्रन्थिः । शान्त-सन्देहः । जीवन्-मुक्तः । विभावनः । अनिर्वाणः अपि । निर्वाणः । चित्र-दीपः इव । स्थितः ॥ षष्ठ्याम् । भूमौ । असौ । स्थित्वा । सप्तमीम् । भूमिम् । आप्नुयात् ॥
bhūmikātritayaṃ jāgrac caturthī svapna ucyate || cittaṃ tu śaradabhrāṃśavilayaṃ pravilīyate | sattvāvaśeṣa evāste pañcamīṃ bhūmikāṃ gataḥ || jagadvikalpo nodeti cittasyātra vilāpanāt | pañcamīṃ bhūmikām etya suṣuptapadanāmikām | śāntāśeṣaviśeṣāṃśas tiṣṭhaty advaitamātrakaḥ || galitadvaैतanirbhāso mudito 'taḥprabodhavān | suṣuptamana evāste pañcamīṃ bhūmikāṃ gataḥ || antarmukhatayātiṣṭhan bahirvṛttiparo 'pi san | pariśrāntatayā nityaṃ nidrāluriva lakṣyate || kurvann abhyāsam etasyāṃ bhūmikāyāṃ vivāsanaḥ | ṣaṣṭhīṃ turyābhidhām anyāṃ kramāt patati bhūmikām || yatra nāsann asadrūpo nāhaṃ nāpy ahaṃkṛtiḥ | kevalaṃ kṣīṇamananam āste 'dvaite 'tinirbhayaḥ || nirgranthiḥ śāntasandeho jīvanmukto vibhāvanaḥ | anirvāṇo 'pi nirvāṇaś citradīpa iva sthitaḥ || ṣaṣṭhyāṃ bhūmāv asau sthitvā saptamīṃ bhūmim āpnuyāt ||
Die drei ersten Stufen heißen «Wachen», die vierte «Traum». Der Geist löst sich auf wie Fetzen herbstlicher Wolken; wer die fünfte Stufe erreicht, behält nur Sattva als Rest. Weil der Geist aufgelöst ist, entsteht kein vikalpa, kein begriffliches Weltbild; die fünfte Stufe erreichend, «Tiefschlaf» (suṣupti) genannt, und nachdem alle Besonderungen befriedet sind, verweilt man als Nicht-Zwei allein. Wenn der Schein der Dualität geschmolzen ist, freudig und innerlich erwacht, bleibt der zur fünften Stufe Gelangte mit einem Geist wie im Tiefschlaf. Nach innen gewandt und doch nach außen tätig, wirkt er schläfrig. Übend hier, frei von Vāsanās, gelangt er allmählich in die sechste Stufe, turya genannt. Dort gibt es weder Sein noch Nichtsein, weder «Ich» noch «Ich-Machen»; nur ausgedünntes Denken bleibt—Verweilen im Nicht-Zwei ohne Furcht. Ohne Knoten, Zweifel gestillt, lebend-befreit, steht er wie eine gemalte Lampe; in der sechsten gefestigt, erreicht er die siebte.
The triad of stages is called ‘waking’; the fourth is called ‘dream’. The mind dissolves like the melting of fragments of autumn-clouds; one who has reached the fifth stage remains with only sattva as residue. The world-construction does not arise because the mind has been dissolved; reaching the fifth stage, named ‘deep sleep’, with all particularized portions pacified, one abides as non-duality alone. With the appearance of duality fallen away, joyful and inwardly awakened, one who has reached the fifth stage remains with a mind (as if) in deep sleep. Remaining inward-turned though engaged outwardly, one appears as if drowsy. Practising in this stage, free of vāsanās, one gradually enters the sixth stage called ‘turya’. There is neither being nor non-being, neither ‘I’ nor ‘I-making’; only attenuated mentation remains—one abides in non-duality, fearless. Knotless, doubt stilled, living-liberated, he stands like a painted lamp; established in the sixth, he attains the seventh.