Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 77

Devanagari script

त्वया पतिव्रते सूर्यो यन्निषिद्धो न तत्कृतम् । शुभं यतो हताः सर्वा भूतले शोभनाः क्रियाः

Transliteration

tvayā pativrate sūryo yanniṣiddho na tatkṛtam | śubhaṃ yato hatāḥ sarvā bhūtale śobhanāḥ kriyāḥ

Translation

O du gattengetreue Patīvratā, weil du die Sonne untersagt hast, ist dies nicht geschehen (sie ist nicht aufgegangen). Darum sind auf Erden alle glückverheißenden und schönen Riten zugrunde gegangen.

Word by Word

• त्वया: by you
• त्वया: करण/कर्ता (Agent/Instrument)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन

• पतिव्रते: O devoted wife
• पतिव्रते: सम्बोधन (Address)
• Type: Noun
• Root: पति + व्रत (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष), स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

• सूर्यः: the Sun
• सूर्यः: कर्म (Object; of निषिद्धः)
• Type: Noun
• Root: सूर्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• यत्: which, that (fact that)
• यत्: सम्बन्ध (Relative)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (सम्बन्धसूचक)

• निषिद्धः: was forbidden/restrained
• निषिद्धः: क्रिया-विशेषण/विधेय (Predicate)
• Type: Adjective
• Root: निषिद्ध (प्रातिपदिक; नि√सिध्/√सिध्)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• न: not
• न: निषेध (Negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय, निषेध

• तत्: that
• तत्: विशेष्य/विधेय (That act)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• कृतम्: done
• कृतम्: विधेय (Predicate)
• Type: Adjective
• Root: कृत (प्रातिपदिक; √कृ)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (विधेय)

• शुभम्: good, auspicious (thing)
• शुभम्: विधेय/फल (Predicate/result)
• Type: Noun
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (वाक्ये फल/गुणवाचक)

• यतः: because
• यतः: हेतु (Reason)
• Type: Indeclinable
• Root: यतः (अव्यय)
• Form: अव्यय, हेत्वर्थक (because/for)

• हताः: destroyed, struck down
• हताः: विधेय (Predicate)
• Type: Adjective
• Root: हत (प्रातिपदिक; √हन्)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (क्रियाः इति विशेष्ये)

• सर्वाः: all
• सर्वाः: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• भूतले: on the earth
• भूतले: अधिकरण (Location)
• Type: Noun
• Root: भूतल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन

• शोभनाः: beautiful, splendid
• शोभनाः: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: शोभन (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• क्रियाः: acts, rites
• क्रियाः: कर्ता/विषय (Subject/topic)
• Type: Noun
• Root: क्रिया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

Speaker

Devas addressing Dīrghikā

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dīrghikā-kṣetra (implied)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Not specified

Visual Art Cues

Scene: Devas plead: because Dīrghikā forbade Sūrya, sunrise has not occurred; consequently, auspicious rites on earth have ceased—an image of a world waiting in dim light.

Characters & Entities

• Dīrghikā
• Sūrya
• Devas
• Kriyāḥ (rites)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Personal vows and spiritual power must be harmonized with loka-dharma; when cosmic rhythms pause, communal auspicious rites suffer.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The tīrtha-kathā context is Nāgarakhaṇḍa’s Tīrthamāhātmya; this verse emphasizes ritual disruption rather than naming the site.

What ritualistic prescription is mentioned?

It broadly references “śobhanāḥ kriyāḥ” (auspicious rites) whose performance depends on the Sun’s regular rising.