Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 32

Rishi: Śukla-Yajurvedic ritual tradition (yajus).
Devata: Pūṣan; Savitṛ; Maruts; Bṛhaspati.
Chandas: Yajus; with explicit reference to Gāyatrī as metrical power.

पू॒षा पञ्चा॑क्षरेण॒ पञ्च॒ दिश॒ उद॑जय॒त्ता उज्जे॑षंᳪ सवि॒ता षड॑क्षरेण॒ षडृ॒तूनुद॑जय॒त्तानुज्जे॑षं म॒रुत॑: स॒प्ताक्ष॑रेण स॒प्त ग्रा॒म्यान् प॒शूनुद॑जयँ॒स्तानुज्जे॑षं॒ बृह॒स्पति॑र॒ष्टाक्ष॑रेण गाय॒त्रीमुद॑जय॒त्तामुज्जे॑षम्

pūṣā páñcākṣareṇa páñca díśa úd ajayat tā́ ujjéṣaṃ savitā ṣáḍ-akṣareṇa ṣáḍ-ṛtū́n úd ajayat tā́n ujjéṣaṃ marútaḥ saptākṣareṇa saptá grāmyā́n paśū́n úd ajayan tā́n ujjéṣaṃ bṛ́haspátir aṣṭākṣareṇa gāyatrī́m úd ajayat tā́m ujjéṣam

Pūṣan hat mit einer fünfsilbigen (Formel) die fünf Himmelsrichtungen errungen; möge ich sie erringen. Savitṛ hat mit einer sechssilbigen (Formel) die sechs Jahreszeiten errungen; möge ich sie erringen. Die Maruts haben mit einer siebensilbigen (Formel) die sieben Haustiere errungen; möge ich sie erringen. Bṛhaspati hat mit einer achtsilbigen (Formel) die Gāyatrī errungen; möge ich sie erringen.

पू॒षा । पञ्च-अ॑क्षरेण । पञ्च । दिशः॑ । उद॑जयत् । ताः । उ॒ज्जे॑षम् । सवि॒ता । षट्-अ॑क्षरेण । षट् । ऋ॒तून् । उद॑जयत् । तान् । उ॒ज्जे॑षम् । म॒रुतः॑ । स॒प्त-अ॑क्षरेण । स॒प्त । ग्रा॒म्यान् । प॒शून् । उद॑जयन् । तान् । उ॒ज्जे॑षम् । बृह॒स्पतिः॑ । अ॒ष्ट-अ॑क्षरेण । गाय॒त्रीम् । उद॑जयत् । ताम् । उ॒ज्जे॑षम् ।

पूषाPūṣan (the deity Pūṣā)
पूषा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपूषन् (प्रातिपदिक)
पञ्चाक्षरेणwith (a) five-syllabled (meter/formula)
पञ्चाक्षरेण:
करण
TypeNoun
Rootपञ्चाक्षर (प्रातिपदिक)
पञ्चfive
पञ्च:
कर्म
TypeAdjective
Rootपञ्च (संख्या)
दिशःdirections/quarters
दिशः:
कर्म
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
उदजयत्conquered/overcame
उदजयत्:
TypeVerb
Rootउद्-√जि (जि—जयति)
ताःthose (them)
ताः:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
उज्जेषम्may I conquer/overcome
उज्जेषम्:
TypeVerb
Rootउद्-√जि (जि—जयति)
सविताSavitar
सविता:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसवितृ (प्रातिपदिक)
षडक्षरेणwith (a) six-syllabled (meter/formula)
षडक्षरेण:
करण
TypeNoun
Rootषडक्षर (प्रातिपदिक)
षड्six
षड्:
कर्म
TypeAdjective
Rootषट् (संख्या)
ऋतून्seasons
ऋतून्:
कर्म
TypeNoun
Rootऋतु (प्रातिपदिक)
उदजयत्conquered
उदजयत्:
TypeVerb
Rootउद्-√जि (जि—जयति)
तान्those (them)
तान्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
उज्जेषम्may I conquer
उज्जेषम्:
TypeVerb
Rootउद्-√जि
मरुतःthe Maruts
मरुतः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमरुत् (प्रातिपदिक)
सप्ताक्षरेणwith (a) seven-syllabled (meter/formula)
सप्ताक्षरेण:
करण
TypeNoun
Rootसप्ताक्षर (प्रातिपदिक)
सप्तseven
सप्त:
कर्म
TypeAdjective
Rootसप्त (संख्या)
ग्राम्यान्domestic (belonging to the village)
ग्राम्यान्:
कर्म
TypeAdjective
Rootग्राम्य (प्रातिपदिक)
पशून्animals/cattle
पशून्:
कर्म
TypeNoun
Rootपशु (प्रातिपदिक)
उदजयन्conquered
उदजयन्:
TypeVerb
Rootउद्-√जि
तान्those (them)
तान्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद्
उज्जेषम्may I conquer
उज्जेषम्:
TypeVerb
Rootउद्-√जि
बृहस्पतिःBṛhaspati
बृहस्पतिः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootबृहस्पति (प्रातिपदिक)
अष्टाक्षरेणwith (an) eight-syllabled (meter/formula)
अष्टाक्षरेण:
करण
TypeNoun
Rootअष्टाक्षर (प्रातिपदिक)
गायत्रीम्the Gāyatrī (meter)
गायत्रीम्:
कर्म
TypeNoun
Rootगायत्री (प्रातिपदिक)
उदजयत्conquered
उदजयत्:
TypeVerb
Rootउद्-√जि
ताम्that (her/it)
ताम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
उज्जेषम्may I conquer
उज्जेषम्:
TypeVerb
Rootउद्-√जि
P
Pūṣan
S
Savitṛ
M
Maruts
B
Bṛhaspati