Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 26

Rishi: Yājñavalkya-tradition (Śukla Yajurveda transmission; specific ṛṣi ascription varies by anukramaṇī)
Devata: Savitṛ (prasava), Aśvins, Pūṣan; apotropaic address against Rākṣas; cosmic triad (Dyāvā-Pṛthivī and Antarikṣa); Pitṛs (by pitṛṣadana)
Chandas: Yajus (prose formula)

दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒वेऽश्विनो॑र्बा॒हुभ्यां॑ पू॒ष्णो हस्ता॑भ्याम् । आ द॑दे॒ नार्य॑सी॒दम॒हᳪ रक्ष॑सां ग्री॒वा अपि॑ कृन्तामि । यवो॑ऽसि य॒वया॒स्मद्द्वेषो॑ य॒वयारा॑तीर्दि॒वे त्वा॒ऽन्तरि॑क्षाय त्वा पृथि॒व्यै त्वा शुन्ध॑न्तांल्लो॒काः पि॑तृ॒षद॑नाः पितृ॒षद॑नमसि

devasya tvā savituḥ prasave'śvinorbāhubhyāṃ pūṣṇo hastābhyām | ā dade nāryasīdam ahaṃ rakṣasāṃ grīvā api kṛntāmi | yavo'si yavayāsmaddveṣo yavayārātīr dive tvā'ntarikṣāya tvā pṛthivyai tvā śundhantāṃllokāḥ pitṛṣadanāḥ pitṛṣadanam asi

Auf Antrieb des Gottes Savitṛ nehme ich dich — mit den Armen der Aśvins, mit den Händen des Pūṣan. Du sollst nicht verletzen: damit schneide ich den Rākṣasas die Hälse ab. Du bist Gerste: treibe von uns den Hass fort; treibe die Feindschaft fort. Für den Himmel dich, für den Luftraum dich, für die Erde dich; mögen dich die Welten reinigen, die Sitze der Väter. Du bist der Sitz der Väter.

दे॒वस्य॑ । त्वा । सवि॒तुः । प्र॑स॒वे । अ॒श्विनोः॑ । बा॒हुभ्यां॑ । पू॒ष्णः । हस्ता॑भ्याम् । आ । द॒दे॒ । न । अ॒र्य॑सि । इ॒दम् । अ॒हम् । रक्ष॑साम् । ग्री॒वाः । अपि॑ । कृ॒न्ता॒मि॒ । यवः॑ । अ॒सि॒ । य॒वय॑ । अ॒स्मत् । द्वेषः॑ । य॒वय॑ । अरा॑तीः । दि॒वे । त्वा॒ । अ॒न्तरि॑क्षाय । त्वा॒ । पृ॒थि॒व्यै । त्वा॒ । शुन्ध॑न्ताम् । लो॒काः । पि॒तृ॒षद॑नाः । पि॒तृ॒षद॑नम् । अ॒सि॒

देवस्यof the god
देवस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
त्वाyou (acc.)
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सवितुःof Savitṛ
सवितुः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootसवितृ (प्रातिपदिक)
प्रसवेat/under the impelling (impulse)
प्रसवे:
अधिकारण
TypeNoun
Rootप्रसव (प्रातिपदिक)
अश्विनोःof the two Aśvins
अश्विनोः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
बाहुभ्याम्with (their) two arms
बाहुभ्याम्:
करण
TypeNoun
Rootबाहु (प्रातिपदिक)
पूष्णःof Pūṣan
पूष्णः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootपूषन् (प्रातिपदिक)
हस्ताभ्याम्with (his) two hands
हस्ताभ्याम्:
करण
TypeNoun
Rootहस्त (प्रातिपदिक)
towards; forth
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
ददेI give / I place
ददे:
कर्तृ
TypeVerb
Rootदा (धातु) [ददाति]
not
:
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
अर्यसीO worthy/noble one
अर्यसी:
सम्बोधन
TypeAdjective
Rootअर्य (प्रातिपदिक) / अर्यस् (विशेषण-प्रातिपदिक)
इदम्this
इदम्:
कर्म
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अहम्I
अहम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
रक्षसाम्of the Rākṣasas / of the demons
रक्षसाम्:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootरक्षस् (प्रातिपदिक)
ग्रीवाःnecks
ग्रीवाः:
कर्म
TypeNoun
Rootग्रीवा (प्रातिपदिक)
अपिalso; moreover
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि (निपात)
कृन्तामिI cut
कृन्तामि:
कर्तृ
TypeVerb
Rootकृत्/कृन्त् (धातु) [कृन्तति]
यवःbarley
यवः:
कर्तृ/विशेष्य
TypeNoun
Rootयव (प्रातिपदिक)
असिyou are
असि:
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
यवयdrive away; ward off
यवय:
कर्तृ
TypeVerb
Rootयवय (धातु; नामधातु) [यवयति]
अस्मत्from us
अस्मत्:
अपादान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
द्वेषःhatred; hostility
द्वेषः:
कर्म
TypeNoun
Rootद्वेष (प्रातिपदिक)
यवयdrive away
यवय:
कर्तृ
TypeVerb
Rootयवय (धातु; नामधातु) [यवयति]
अरातीःinjuries; hostile acts/foes
अरातीः:
कर्म
TypeNoun
Rootअराति (प्रातिपदिक)
दिवेfor heaven
दिवे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootद्यौ/दिव् (प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अन्तरिक्षायfor the mid-region (atmosphere)
अन्तरिक्षाय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootअन्तरिक्ष (प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पृथिव्यैfor the earth
पृथिव्यै:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शुन्धन्ताम्let (them) purify
शुन्धन्ताम्:
कर्तृ
TypeVerb
Rootशुध् (धातु) [शुन्धति]
लोकाःworlds; realms
लोकाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
पितृषदनाःhaving the Fathers’ seat; ancestral-abodes
पितृषदनाः:
विशेषण (लोकाः)
TypeNoun
Rootपितृ-सदन (समास; प्रातिपदिक)
पितृषदनम्the Fathers’ seat; ancestral abode
पितृषदनम्:
सम्बोधन/विशेष्य
TypeNoun
Rootपितृ-सदन (समास; प्रातिपदिक)
असिyou are
असि:
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
S
Savitṛ
A
Aśvins
P
Pūṣan
R
Rākṣasas (as adversaries)
D
Dyauḥ (Heaven)
A
Antarikṣa (Mid-air)
P
Pṛthivī (Earth)
P
Pitṛs (Fathers)