Mantra 13

Rishi: Pravargya-tradition (attributed in ritual lineage to Yājñavalkya/Śukla school transmission rather than a single ṛṣi in the Saṃhitā colophon)

Devata: Aśvinau; with Dyāvāpṛthivī as supporting deities

Chandas: Mixed/prose-yajus (yajur-formula; not a fixed ṛgvedic metre)

Samhita Patha (Devanagari)

अपा॑ताम॒श्विना॑ घ॒र्ममनु॒ द्यावा॑पृथि॒वी अ॑मᳪसाताम् । इहै॒व रा॒तय॑: सन्तु

Transliteration

ápātām aśvínā gharmám ánu dyā́vā-pṛthivī́ amáṃsātām | iháiva rā́tayaḥ santu

Translation

Mögen die Aśvins den Gharma trinken; und mögen Himmel und Erde, der rechten Folge gemäß, dazu ihre Zustimmung geben. Hier, ja hier, mögen die Gaben bleiben.

Padapatha (Word Analysis)

अपाताम् । अश्विना । घर्मम् । अनु । द्यावापृथिवी इति । अमंसाताम् । इह । एव । रातयः । सन्तु

Word by Word

• अपाताम्: let (them) drink / let (them) partake
• अपाताम्: क्रिया (मुख्यक्रिया) / विधेय
• Type: Verb
• Root: अप (उपसर्ग) + पा (धातु, पिबति/पाति) अथवा √पा ‘रक्षणे’ (प्रयोगः: ‘अपि-पा’/‘अप-पा’)

• अश्विना: the two Aśvins
• अश्विना: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: अश्विन् (प्रातिपदिक)

• घर्मम्: the gharma (hot offering)
• घर्मम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: घर्म (प्रातिपदिक)

• अनु: after; along; in accordance
• अनु: (क्रियाविशेषणम्/सम्बन्धसूचक)
• Type: Indeclinable
• Root: अनु (अव्यय/उपसर्ग)

• द्यावापृथिवी: Heaven and Earth
• द्यावापृथिवी: कर्तृ (द्वितीयक्रिया-संबन्धे) / विषय
• Type: Noun
• Root: द्यावा-पृथिवी (द्वन्द्व-समासः; द्यौ/द्याव् + पृथिवी)

• अमंसाताम्: let the two approve / be pleased
• अमंसाताम्: क्रिया (द्वितीयवाक्यक्रिया) / विधेय
• Type: Verb
• Root: √मंस्/मन् (धातु; ‘मन्यते/मंसते’—to think, approve, be pleased)

• इह: here
• इह: अधिकरण (देश)
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)

• एव: indeed; just
• एव: निपात (अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)

• रातयः: gifts; bestowals
• रातयः: कर्तृ (सन्तु इति क्रियायाः) / विषय
• Type: Noun
• Root: राति (प्रातिपदिक; ‘gift, giving’)

• सन्तु: let them be
• सन्तु: क्रिया (मुख्यविधेय)
• Type: Verb
• Root: √अस् (धातु)

Entities Mentioned

• Aśvinau
• Dyāvā-Pṛthivī (Heaven and Earth)