Mantra 31
Rishi: Ṛgvedic Vāyu-invitation tradition (as adopted into VS)
Devata: Vāyu
Chandas: Anuṣṭubh-like cadence in Yajus adaptation (ultimately RV-derived)
Samhita Patha (Devanagari)
वा॒युर॑ग्रे॒गा य॑ज्ञ॒प्रीः सा॒कं ग॒न्मन॑सा य॒ज्ञम् । शि॒वो नि॒युद्भि॑: शि॒वाभि॑:
Transliteration
vāyúr agre-gā́ yajñaprī́ḥ sā́kaṃ gan mánasā yajñám | śivó niyúdbhiḥ śivā́bhiḥ
Translation
Vāyu, der vorangeht, am Opfer sich erfreuend — komm, mit dem Geist vereint, zum Opfer; heilvoll mit heilvollen Niyuts.
Padapatha (Word Analysis)
वा॒युः । अ॒ग्रे॒-गाः । य॒ज्ञ॒-प्रीः । सा॒कम् । ग॒न् । मन॑सा । य॒ज्ञम् । शि॒वः । नि॒युद्भिः॑ । शि॒वाभिः॑ ।
Word by Word
वायुःVāyu (Wind-god)
वायुः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवायु (प्रातिपदिक) अथवा √वा (गत्यर्थे/वातने) से निष्पन्न
अग्रेin front; at first
अग्रे:
अधिकरण
TypeIndeclinable
Rootअग्र (प्रातिपदिक)
गाsang; has sung
गा:
क्रिया
TypeVerb
Root√गै/√गा (गाने)
यज्ञप्रीःthe yajña-pleasing (hymn/utterance)
यज्ञप्रीः:
कर्तृ (समनाधिकरण/विशेषणभावे वायोः)
TypeNoun
Rootयज्ञप्री (प्रातिपदिक; यज्ञ + प्री ‘pleasing’)
साकम्together with
साकम्:
सहकारक (कर्तृसह)
TypeIndeclinable
Rootसाकम् (अव्यय)
गन्मनसाwith a mind intent on going/advancing
गन्मनसा:
करण
TypeAdjective
Rootगन्मनस् (प्रातिपदिक; गन् + मनस्, ‘going-minded/with going mind’)
यज्ञम्the sacrifice
यज्ञम्:
कर्म
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
शिवःauspicious
शिवः:
कर्तृ (समनाधिकरण/विशेषणभावे वायोः)
TypeAdjective
Rootशिव (प्रातिपदिक)
नियुद्भिःwith (his) teams/yoked steeds
नियुद्भिः:
करण
TypeNoun
Rootनियुत् (प्रातिपदिक)
शिवाभिःauspicious (fem.), i.e., auspicious teams
शिवाभिः:
करण (नियुद्भिः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootशिवा (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
V
VāyuRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes