Mantra 23
Rishi: Yājñavalkya (school attribution for the Vājasaneyin corpus; individual r̥ṣi not specified in the mantra)
Devata: Agni; Vanaspati; Agni-Soma; Aśvins; Mitra-Varuṇa
Chandas: Yajus (prose formula)
Samhita Patha (Devanagari)
अ॒ग्नये॑ कु॒टरू॒नाल॑भते॒ वन॒स्पति॑भ्य॒ उलू॑कान॒ग्नीषोमा॑भ्यां॒ चाषा॑न॒श्विभ्यां॑ म॒यूरा॑न्मि॒त्रावरु॑णाभ्यां क॒पोता॑न्
Transliteration
agnáye kuṭarū́n ā́labhate vanaspátibhya ulū́kān agnī́ṣomābhyāṃ cā́ṣān aśvíbhyāṃ mayū́rān mitrā́varuṇābhyāṃ kapótān
Translation
Für Agni ergreift er die Kuṭarū-Wesen; für die Herren des Waldes die Eulen; für Agni und Soma die Cāṣa-Vögel; für die Aśvins die Pfauen; für Mitra und Varuṇa die Tauben.
Padapatha (Word Analysis)
अ॒ग्नये॑ । कु॒टरू॒न् । आ-ल॑भते । वन॒स्पति॑भ्यः । उलू॑कान् । अ॒ग्नीषोमा॑भ्याम् । चाषा॑न् । अ॒श्विभ्यां॑ । म॒यूरा॑न् । मि॒त्रावरु॑णाभ्याम् । क॒पोता॑न्
Word by Word
अग्नयेto Agni
अग्नये:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
कुटरून्(he offers) kutaṛu-birds (a kind of bird)
कुटरून्:
कर्म
TypeNoun
Rootकुटरु- (प्रातिपदिक)
आलभतेhe takes/sets apart (for offering), he offers
आलभते:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootलभ् (धातु) उपसर्ग: आ-
वनस्पतिभ्यःto the वनस्पतिस (lords of the forest/trees)
वनस्पतिभ्यः:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootवनस्पति- (प्रातिपदिक)
उलूकान्owls
उलूकान्:
कर्म
TypeNoun
Rootउलूक- (प्रातिपदिक)
अग्नीषोमाभ्याम्to Agni-and-Soma
अग्नीषोमाभ्याम्:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootअग्नीषोम- (द्वन्द्व-प्रातिपदिक: अग्नि+सोम)
चand
च:
(समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच
चाषान्(he offers) चाष-birds (a kind of bird)
चाषान्:
कर्म
TypeNoun
Rootचाष- (प्रातिपदिक)
अश्विभ्याम्to the Aśvins
अश्विभ्याम्:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootअश्विन्- (प्रातिपदिक)
मयूरान्peacocks
मयूरान्:
कर्म
TypeNoun
Rootमयूर- (प्रातिपदिक)
मित्रावरुणाभ्याम्to Mitra-and-Varuṇa
मित्रावरुणाभ्याम्:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootमित्रावरुण- (द्वन्द्व-प्रातिपदिक: मित्र+वरुण)
कपोतान्pigeons/doves
कपोतान्:
कर्म
TypeNoun
Rootकपोत- (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
A
AgniV
Vanaspati (Lords of the Forest)A
Agni–SomaA
AśvinsM
Mitra–VaruṇaRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes