Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 79

Rishi: Prajāpati (narrative agent)
Devata: Indra (indriya), Soma (as substance/deity)
Chandas: Mixed; Triṣṭubh-like cadence in the opening, with formulaic continuation

दृ॒ष्ट्वा प॑रि॒स्रुतो॒ रस॑ᳪ शु॒क्रेण॑ शु॒क्रं व्य॑पिबत् पय॒: सोमं॑ प्र॒जाप॑तिः । ऋ॒तेन॑ स॒त्यमि॑न्द्रि॒यं वि॒पान॑ᳪ शु॒क्रमन्ध॑स॒ इन्द्र॑स्येन्द्रि॒यमि॒दं पयो॒ऽमृतं॒ मधु॑

dṛṣṭvā parisrutó rásaṃ śukréṇa śukráṃ vyàpibat páyaḥ sómaṃ prajā́patiḥ | ṛténa satyám indriyáṃ vipā́naṃ śukrám ándhasa índrasyendriyám idáṃ páyo 'mṛ́taṃ mádhu

Als er die Essenz schaute, die ausgeflossen und dahingeströmt war, trank Prajāpati das Leuchtende mit dem Leuchtenden — Milch, Soma. Durch Ṛta (gewann er) Wahrheit — Indras indriya, die Kraft: den zu trinkenden Trunk, die leuchtende Essenz des Soma‑Saftes; dies ist Indras indriya — Milch, unsterblich, Honig.

दृ॒ष्ट्वा । प॒रि॒स्रुतः॑ । रस॑म् । शु॒क्रेण॑ । शु॒क्रम् । वि॒-अपि॑बत् । पयः॑ । सोम॑म् । प्र॒जाप॑तिः । ऋ॒तेन॑ । स॒त्यम् । इ॒न्द्रि॒यम् । वि॒पान॑म् । शु॒क्रम् । अन्ध॑सः । इन्द्र॑स्य । इ॒न्द्रि॒यम् । इ॒दम् । पयः॑ । अ॒मृत॑म् । मधु॑

दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
(क्रियाविशेषण) पूर्वकाल
TypeVerb
Rootदृश्
परिस्रुतःhaving flowed around; well-filtered
परिस्रुतः:
Kartā (of व्यपिबत्) / विशेषण
TypeAdjective
Rootपरि√स्रु (स्रु) / प्रातिपदिक: परिस्रुत
रसम्juice, sap (Soma-juice)
रसम्:
Karma (of व्यपिबत्)
TypeNoun
Rootरस
शुक्रेणwith the bright/pure (one); with brightness
शुक्रेण:
Karaṇa
TypeNoun/Adjective
Rootशुक्र
शुक्रम्the bright/pure (drink)
शुक्रम्:
Karma (of व्यपिबत्) / विशेष्य
TypeAdjective
Rootशुक्र
व्यपिबत्drank
व्यपिबत्:
(मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Root√पा (पा) with वि
पयःmilk; nourishing drink
पयः:
Karma (apposition to रसम्/शुक्रम्)
TypeNoun
Rootपयस्
सोमम्Soma
सोमम्:
Karma (apposition)
TypeNoun
Rootसोम
प्रजापतिःPrajāpati
प्रजापतिः:
Kartā (of व्यपिबत्)
TypeNoun
Rootप्रजापति
ऋतेनby ṛta (cosmic order)
ऋतेन:
Karaṇa
TypeNoun
Rootऋत
सत्यम्truth
सत्यम्:
Karma (understood: ‘(he made/established) truth’) / appositional
TypeNoun/Adjective
Rootसत्य
इन्द्रियम्vital power; strength
इन्द्रियम्:
Karma (apposition to सत्यम्)
TypeNoun
Rootइन्द्रिय
विपानम्(the) drinking/draught; drink
विपानम्:
Karma (apposition; object-like epithet)
TypeNoun
Rootविपान
शुक्रम्bright, pure
शुक्रम्:
Karma (apposition)
TypeAdjective
Rootशुक्र
अन्धसःof the Soma-juice; of the pressed drink
अन्धसः:
(सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअन्धस्
इन्द्रस्यof Indra
इन्द्रस्य:
(सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइन्द्र
इन्द्रियम्strength; vital power
इन्द्रियम्:
(विशेषण/विधेय)
TypeNoun
Rootइन्द्रिय
इदम्this
इदम्:
(निर्देश)
TypePronoun
Rootइदम्
पयःmilk; nourishing drink
पयः:
(apposition)
TypeNoun
Rootपयस्
अमृतम्immortal (drink); nectar
अमृतम्:
(apposition)
TypeNoun/Adjective
Rootअमृत
मधुhoney; sweetness
मधु:
(apposition)
TypeNoun
Rootमधु
P
Prajāpati
I
Indra
S
Soma