Mantra 34
Rishi: Pāthya (as named in the mantra)
Devata: Agni
Chandas: Anuṣṭubh (approximate)
Samhita Patha (Devanagari)
तमु॑ त्वा पा॒थ्यो वृषा॒ समी॑धे दस्यु॒हन्त॑मम् । ध॒न॒ञ्ज॒यᳪ रणे॑-रणे
Transliteration
tám u tvā pāthyó vṛ́ṣā sam-ī́dhe dasyú-hantamam | dhanaṁ-jáyaṃ raṇé-raṇe
Translation
Dich wahrlich entzündet Pāthya, den Starken — den allergrößten Dasyu‑Schläger, den Gewinner des Reichtums in Schlacht um Schlacht.
Padapatha (Word Analysis)
तम् । उ । त्वा । पाथ्यः । वृषा । सम्-ईधे । दस्यु-हन्तमम् । धनम्-जयम् । रणे-रणे ।
Word by Word
तम्him
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
उindeed / surely
उ:
—
TypeIndeclinable
Rootउ (निपात)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पाथ्यःpath-finding / of the path
पाथ्यः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootपाथ्य (प्रातिपदिक; पथ्य-सम्बद्ध)
वृषाthe bull (mighty one)
वृषा:
कर्तृ
TypeNoun (used adjectivally)
Rootवृषन् (प्रातिपदिक)
समिधेis kindled / is enkindled
समिधे:
—
TypeVerb (finite)
Rootसम्-इध् (धातु) → समिध्/समिधा (कृदन्त-प्रातिपदिक)
दस्युहन्तमम्the most slayer of Dasyus
दस्युहन्तमम्:
कर्म
TypeAdjective (superlative)
Rootदस्यु + हन् (धातु) → हन्तृ (कृदन्त) ; तद्धित/समास-रूपेण
धनञ्जयम्Dhanañjaya (winner of wealth)
धनञ्जयम्:
कर्म
TypeNoun/Adjective (epithet)
Rootधनम् + जि (धातु) → जय (कृदन्त/प्रातिपदिक); समासः
रणेin battle
रणे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootरण (प्रातिपदिक)
रणेin battle (again and again)
रणे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootरण (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
A
AgniRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes