Mantra 3
Rishi: RV Savitṛ tradition (unspecified here)
Devata: Savitṛ (with ‘the gods’ as collective object)
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
यु॒क्त्वाय॑ सवि॒ता दे॒वान्त्स्व॑र्य॒तो धि॒या दिव॑म् । बृ॒हज्ज्योति॑: करिष्य॒तः स॑वि॒ता प्र सु॑वाति॒ तान्
Transliteration
yuktvā́ya savitā́ devā́n svaryató dhiyā́ dívam | bṛháj jyótiḥ kariṣyatáḥ savitā́ prá suvāti tā́n
Translation
Nachdem Savitar alle Götter, himmelwärts strebend, durch Einsicht zum Himmel angespannt hat, um das große Licht zu wirken, treibt Savitar sie hervor.
Padapatha (Word Analysis)
यु॒क्त्वाय॑ । स॒वि॒ता । दे॒वान् । स्व॑र्-य॒तः । धि॒या । दिव॑म् । बृ॒हत् । ज्योतिः॑ । क॒रि॒ष्य॒तः । स॒वि॒ता । प्र । सु॒वा॒ति॒ । तान्
Word by Word
यु॒क्त्वाhaving yoked/appointed
यु॒क्त्वा:
पूर्वक्रिया (kartṛ-sambandhī) / क्रियाविशेषण
TypeVerb
Rootयुज्
सविताSavitar (the impeller Sun-deity)
सविता:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसवितृ
देवान्the gods
देवान्:
कर्म
TypeNoun
Rootदेव
स्वर्यतःheaven-seeking / aiming at the sun-light
स्वर्यतः:
कर्म (देवान्-विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootस्वर्यत् (स्वर् + यत्) / स्वर्य
धियाwith (his) thought/insight
धिया:
करण
TypeNoun
Rootधी
दिवम्heaven, the sky
दिवम्:
कर्म
TypeNoun
Rootदिव् / द्यौ
बृहत्great, vast
बृहत्:
कर्म (ज्योतिः-विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootबृहन्त्
ज्योतिःlight, radiance
ज्योतिः:
कर्म
TypeNoun
Rootज्योतिस्
करिष्यतः(the two) will make / will effect
करिष्यतः:
क्रिया (मुख्य)
TypeVerb
Rootकृ
सविताSavitar
सविता:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसवितृ
प्रforth, forward
प्र:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootप्र
सुवातिimpels, sets in motion
सुवाति:
क्रिया (मुख्य)
TypeVerb
Rootसू
तान्them
तान्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद्
Entities Mentioned
S
SavitṛD
Devāḥ (collective)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes