Shloka 56

Śiva–Arjuna Yuddha and the Subjugation of Pride (Śiva-parīkṣā)

Devanagari script

शिव उवाच । स्वं महास्त्रम्मया दत्तन्दुर्जयस्त्वम्भविष्यति । अनेन सर्वशत्रूणां जयकृत्यमवाप्नुहि

Transliteration

śiva uvāca | svaṃ mahāstrammayā dattandurjayastvambhaviṣyati | anena sarvaśatrūṇāṃ jayakṛtyamavāpnuhi

Translation

Śiva sprach: „Ich habe dir Meine eigene große himmlische Waffe verliehen. Durch sie wirst du unbezwingbar sein. Mit ihr vollbringe das Werk des Sieges über all deine Feinde.“

Word by Word

• शिवः: Śiva
• शिवः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन

• स्वम्: one's own
• स्वम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: स्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण

• महास्त्रम्: great weapon
• महास्त्रम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: महा (प्रातिपदिक) + अस्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—महदस्त्रम्

• मया: by me
• मया: Kartr-karana (कर्तृ/Agent in passive)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-विभक्ति, एकवचन; उत्तम-पुरुष सर्वनाम

• दत्तम्: given
• दत्तम्: Karma (कर्म)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु) → दत्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; 'महास्त्रम्' विशेषण

• दुर्जयः: hard to conquer
• दुर्जयः: Kartṛ-predicative (कर्तृ-विशेषण/Predicate)
• Type: Adjective
• Root: दुर् (उपसर्ग/अव्यय) + जय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; 'दुर्जय' = दुर्जयनीयः (hard to conquer)

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; मध्यम-पुरुष सर्वनाम

• भविष्यति: will be
• भविष्यति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• अनेन: by this
• अनेन: Karana (करण/Instrument)
• Type: Noun
• Root: इदम् (प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• सर्व-शत्रूणाम्: of all enemies
• सर्व-शत्रूणाम्: Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + शत्रु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; समासः—सर्वेषां शत्रूणाम्

• जय-कृत्यम्: the task of victory
• जय-कृत्यम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: जय (प्रातिपदिक) + कृत्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; 'जयस्य कृत्यम्'

• अवाप्नुहि: attain
• अवाप्नुहि: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अव-आप् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Lord Shiva

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Mahadeva

Characters & Entities

• Shiva

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

The verse highlights Śiva’s anugraha (grace): true invincibility arises when the Lord empowers the seeker to overcome opposition—externally and, more importantly, the inner enemies like fear, anger, and delusion.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

As Saguna Śiva, the compassionate Lord actively protects and equips His devotee. Linga-worship expresses surrender to Śiva as Pati (the Lord), through which His protective śakti manifests as ‘victory’ over बाधा (obstacles).

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

A practical takeaway is japa with the Pañcākṣarī (“Om Namaḥ Śivāya”) with bhakti and śaraṇāgati (surrender), treating the mantra as Śiva’s ‘astra’ for conquering inner negativity; optionally supported by Tripuṇḍra (bhasma) and Rudrākṣa as Shaiva sādhana.