Previous Verse
Next Verse

Shloka 56

Jaṭilāvatāra-Parīkṣā: Pārvatyāḥ Tapasāṃ Parīkṣaṇam

The Jaṭilā Episode and the Testing of Pārvatī’s Austerity

ब्रह्मचारिस्वरूपेण भावमिच्छुस्त्वदीयकम् । तवोपकण्ठमागत्य प्रावोचं विविधं वचः

brahmacārisvarūpeṇa bhāvamicchustvadīyakam | tavopakaṇṭhamāgatya prāvocaṃ vividhaṃ vacaḥ

Um die innere Absicht in dir hervorzulocken, nahm ich die Gestalt eines Brahmacārin an. Dann trat ich nahe zu dir und sprach auf vielerlei Weise zu dir—mit mannigfachen Worten, um deine Entschlossenheit zu prüfen und offenbar zu machen.

ब्रह्मचारि-स्वरूपेणin the form of a brahmacārin
ब्रह्मचारि-स्वरूपेण:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootब्रह्मचारि (प्रातिपदिक) + स्वरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/Instrumental), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (ब्रह्मचारिणः स्वरूपम्)
भावम्a feeling/intent
भावम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म/Accusative), एकवचन
इच्छुःdesiring
इच्छुः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootइष् (धातु) → इच्छु (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कृदन्तः—उणादि/कृदन्त-प्रत्ययान्त (इच्छु = इच्छन्/इच्छुकः), विशेषणरूपेण कर्तरि
त्वदीयकम्belonging to you
त्वदीयकम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootत्वदीयक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (भावम् इति)
तवof you/your
तव:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध/Genitive), एकवचन
उपकण्ठम्near (your) side/close presence
उपकण्ठम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootउपकण्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; गत्यर्थे कर्म (destination as object)
आगत्यhaving come
आगत्य:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootआ-गम् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)
प्रावोचम्I spoke/declared
प्रावोचम्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-√वच् (धातु)
Formलुङ्-लकार (Aorist), उत्तम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
विविधम्various
विविधम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootविविध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (वचः इति)
वचःwords/speech
वचः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (वचस्-शब्दः; acc. sg. = वचः)

Lord Shiva

Tattva Level: pati

Shiva Form: Bhikṣāṭana

Shakti Form: Pārvatī

Role: teaching

S
Shiva

FAQs

It shows that Shiva tests a seeker’s inner bhāva (intention) rather than outer display; true progress in Shaiva dharma is measured by steadiness, purity, and sincerity under trial.

Shiva’s taking a visible form (saguṇa) to examine devotion teaches that Linga-worship is not mere ritual—its power is fulfilled when the devotee’s inner resolve and surrender become firm.

Maintain a vow-like discipline (brahmacarya/samyama), speak truthfully, and repeat Shiva’s mantra (especially the Pañcākṣarī) while cultivating steady bhakti—so one’s inner intention remains pure even when tested.