Dashati 3
Soma Pavamāna’s self-purification and enthronement in ṛta through the waters and the filter (pavitra), yielding wealth and ritual power
Soma Pavamāna
Bright flowing and exultant—built to mirror the streaming clarifying Soma-current
R̥ṣi attribution is not provided in the excerpt; this dashati belongs to the Pavamāna corpus where seer attributions vary by underlying Ṛgvedic source.
Soma Pavamāna reinigt sich selbst, strömt durch die Wasser und den Läuterungsfilter (pavitra), tritt in den rituell geordneten Sitz ein — den „Schoß des ṛta“ — und wird dort fest eingesetzt. Als goldener Quellstrom und reicher Spender von Schätzen verleiht er Wohlstand, Kraft und rituelle Macht; er erweckt die heilige Rede und priesterliche Eingebung. Seine berauschende Stärke und rosshafte Energie werden durch die Verbindung mit den Maruts gesteigert, damit das Opfer vorwärtsdrängt und der Ritus erfolgreich voranschreitet.
Mantras
Mantra 1
पुनानः सोम धारयापो वसानो अर्षसि आ रत्नधा योनिमृतस्य सीदस्युत्सो देवो हिरण्ययः
Sich läuternd, o Soma, mit deinem Strom, in die Wasser gekleidet, fließest du dahin; Schatzspender, du sitzest im Schoß des ṛta; ein goldener, göttlicher Quell bist du.
Mantra 2
परीतो षिञ्चता सुतं सोमो य उत्तमं हविः दधन्वां यो नर्यो अप्स्वा3न्तरा सुषाव सोममद्रिभिः
Umgießt ringsum den ausgepressten Soma — die erhabenste Opfergabe (havis); den Wohltaten spendenden, den männlich‑kraftvollen; ihn, der mitten in den Wassern mit den Presssteinen (adri) trefflich ausgepresst ward.
Mantra 3
आ सोम स्वानो अद्रिभिस्तिरो वाराण्यव्यया जनो न पुरि चम्वोर्विशद्धरिः सदो वनेषु दध्रिषे
Komm, Soma, widerhallend unter den Presssteinen (adri); durch die unversiegenden Siebe schreitend; in die Becher eintretend, licht an Farbe; im Sadas wirst du gehalten, in hölzernen Gefäßen.
Mantra 4
प्र सोम देववीतये सिन्धुर्न पिप्ये अर्णसा अंशोः पयसा मदिरो न जागृविरच्छा कोशं मधुश्चुतम्
Ströme hervor, Soma, zur Herbeiführung der Götter; wie ein Strom schwill an mit der Flut; mit Milch, gemischt mit dem Saft des aṃśu‑Stengels — berauschend und wach — geh hin zum Gefäß, das Süße (madhu) träufelt.
Mantra 5
सोम उ ष्वाणः सोतृभिरधि ष्णुभिरवीनाम् अश्वयेव हरिता याति धारया मन्द्रया याति धारया
Soma, ja, widerhallend, von den Pressern auf den Pressböcken ausgepresst, durch die Schafwolle hindurch, der Falbe, zieht dahin wie eine Stute im Strom; im erfreuenden Strom zieht er dahin – im Strom.
Mantra 6
तवाहं सोम रारण सख्य इन्दो दिवेदिवे पुरूणि बभ्रो नि चरन्ति मामव परिधींरति तां इहि
In deiner Freundschaft, o Soma, frohlocke ich; o leuchtender Indu, Tag für Tag steigen viele Gaben, o Falber, zu mir herab. Behüte unsere umschließenden Opferhölzer (paridhí) und komm hierher, um Wonne zu schenken.
Mantra 7
मृज्यमानः सुहस्त्या समुद्रे वाचमिन्वसि रयिं पिशङ्गं बहुलं पुरुस्पृहं पवमानाभ्यर्षसि
Von geschickten Händen gereinigt, im Samudra belebst du die heilige Rede; und du, Pavamāna, strömst weiter dahin und bringst reichen Besitz, hellschimmernd, vielfach begehrt, von vielen ersehnet.
Mantra 8
अभि सोमास आयवः पवन्ते मद्यं मदम् समुद्रस्याधि विष्टपे मनीषिणो मत्सरासो मदच्युतः
Die eilenden Soma-Tropfen läutern sich, das berauschende Trankopfer tragend, die Erregung, den Rausch; auf dem Sitz des Samudra lassen sie sich nieder, erfreuend, Entzücken destillierend, von den Weisen geleitet.
Mantra 9
पुनानः सोम जागृविरव्या वारैः परि प्रियः त्वं विप्रो अभवो ऽङ्गिरस्तम मध्वा यज्ञं मिमिक्ष णः
Dich läuternd, o Soma, wach und tönend, von Wassern umringt, der Geliebte, bist du zum ṛṣi geworden, am meisten den Aṅgirasen gleich; mit Süße (madhu) hast du unser Opfer (yajña) gestärkt.
Mantra 10
इन्द्राय पवते मदः सोमो मरुत्वते सुतः सहस्रधारो अत्यव्यमर्षति तमी मृजन्त्यायवः
Für Indra strömt die berauschende Kraft: Soma, gepresst für den von den Maruts Begleiteten, tausendströmig, eilt über das Schafvlies‑Filter; ihn, wahrlich, reinigen die tätigen Priester (āyavaḥ).
Mantra 11
पवस्व वाजसातमो ऽभि विश्वानि वार्या त्वं समुद्रः प्रथमे विधर्मं देवेभ्यं सोम मत्सरः
Reinige dich, o Soma, bester Spender von Kraft, hin zu allen begehrten Gaben; du bist ein Ozean. In der ersten Pressung trägst du die festgesetzte Ordnung (vidharma) für die Götter, o berauschender Trank.
Mantra 12
पवमाना असृक्षत पवित्रमति धारया मरुत्वन्तो मत्सरा इन्द्रिया हया मेधामभि प्रयांसि च
Die sich reinigenden Ströme (pavamānāḥ) sind ausgesandt: als Strom über das Filter; berauschend, von den Maruts begleitet, kraftvoll wie Rosse — sie fördern Einsicht (medhā) und alle Fortschritte des Ritus.
Frequently Asked Questions
It praises Soma as he purifies himself through water and the strainer (pavitra), becomes established in the ritually correct seat (ṛta), and then grants wealth, strength, and successful progress of the sacrifice.
In Soma hymns, Sāyaṇa and ritual tradition commonly take ‘samudra’ as the large collecting receptacle or reservoir (e.g., droṇa-kalaśa) where the purified juice gathers, not a natural sea.
It means Soma energizes the priests’ sacred recitation and song—awakening inspired, effective ritual speech so the rite proceeds correctly and fruitfully.