Shloka 20

Mahāpārśva-vadhaḥ — The Slaying of Mahāpārśva

Angada’s Counterstrike

Devanagari script

सवीरोवज्रसङ्काशमङ्गदोमुष्टिमात्मनः ।।।।संवर्तयत्सुसङ्कृद्धःपितृतुल्यपराक्रमः ।

Transliteration

sa vīro vajrasaṅkāśam aṅgado muṣṭim ātmanaḥ | saṃvartayat susaṃkruddhaḥ pitṛtulyaparākramaḥ ||

Translation

Da ballte der heldenhafte Aṅgada—dessen Kraft der seines Vaters glich—von Zorn entbrannt die eigene Faust, hart wie ein Donnerkeil.

Word by Word

• सः: he
• सः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• वीरः: the hero
• वीरः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: vīra (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सः इत्यस्य समानाधिकरणम्

• वज्रसङ्काशम्: thunderbolt-like
• वज्रसङ्काशम्: कर्म (Object-qualifier/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: vajra (प्रातिपदिक) + saṅkāśa (प्रातिपदिक)
• Form: विशेषण, पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; उपमान-तत्पुरुषः (वज्रस्य सङ्काशः)

• अङ्गदः: Angada
• अङ्गदः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: aṅgada (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• मुष्टिम्: fist
• मुष्टिम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: muṣṭi (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• आत्मनः: of himself
• आत्मनः: सम्बन्ध (Possessor/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: ātman (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/सम्बन्ध), एकवचन

• संवर्तयत्: clenched/rolled up
• संवर्तयत्: क्रिया (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: saṃ√vṛt / saṃ√vṛt? (धातु) → saṃvartay (णिजन्त causative)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; णिजन्त (causative) अर्थे ‘संवर्तयति’ = ‘clenches/rolls up’

• सुसङ्कृद्धः: highly enraged
• सुसङ्कृद्धः: कर्ता (Subject-qualifier/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: su (उपसर्ग/अव्यय) + saṃ√krudh (धातु) → saṅkṛddha (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (PPP) from √krudh with saṃ-, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘सु’ उपसर्गेण तीव्रता

• पितृतुल्यपराक्रमः: whose prowess equaled his father's
• पितृतुल्यपराक्रमः: कर्ता (Subject-qualifier/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: pitṛ (प्रातिपदिक) + tulya (प्रातिपदिक) + parākrama (प्रातिपदिक)
• Form: विशेषण, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (पितुः तुल्यः पराक्रमः यस्य)

Context

Mahaparsva having fallen down in the battle, the army was bewildered, and Ravana was overcome with anger.

Characters & Entities

• Angada

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Kṣātra-dharma in service of a righteous cause: strength is gathered not for pride, but to protect one’s side and uphold the just mission of Rāma.

What is the narrative situation?

Angada prepares to strike decisively after seeing the vānaras harmed and shaken by the rākṣasa warrior.

Which character virtue is emphasized?

Valor and resolve—Angada’s readiness to act with decisive force.