Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

महोदरवधः

The Slaying of Mahodara

तस्माद्धतहयावदीरःसोऽऽवप्लुत्यमहारथात् ।गदांजग्राहसंक्रुद्धोराक्षसोऽऽथमहोदरः ।।6.98.18।।

tasmād dhatahayaḥ vīraḥ so'vaplutyā mahārathāt |

gadāṃ jagrāha saṃkruddho rākṣaso'tha mahodaraḥ ||6.98.18||

Da sprang Mahodara — der Rakshasa-Held, dessen Pferde erschlagen waren — vom großen Wagen herab und ergriff zornentbrannt eine Keule.

तस्मात्from that (place/chariot)
तस्मात्:
अपादान (Apādāna/Source)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम; प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग/नपुंसक, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन
हतहयावदीरःwhose horses were slain
हतहयावदीरः:
कर्तृ-विशेषण (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootहत-हय-अवदीर (प्रातिपदिक; समास)
Formतत्पुरुष-समास (हताः हयाः यस्य/यत्र; अवदीरः = chariot-warrior/driver); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; स/राक्षसः इति विशेषणम्
सःhe
सः:
कर्ता (Karta/Agent)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम; प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अवप्लुत्यhaving jumped down
अवप्लुत्य:
पूर्वक्रिया (Prior action)
TypeVerb
Rootअव-√प्लु (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वकाल (having leapt down)
महारथात्from the great chariot
महारथात्:
अपादान (Apādāna/Source)
TypeNoun
Rootमहा-रथ (प्रातिपदिक; समास)
Formकर्मधारय-समास (महान् रथः); पुंलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन
गदाम्mace
गदाम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootगदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
जग्राहseized/took up
जग्राह:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Root√ग्रह् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
संक्रुद्धःenraged
संक्रुद्धः:
कर्तृ-विशेषण (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootसम्-√क्रुध् (धातु; कृदन्त)
Formभूतकृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; राक्षसः/महोदरः इति विशेषणम्
राक्षसःthe Rakshasa
राक्षसः:
कर्ता (Karta/Agent)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अथthen
अथ:
काल/क्रम (Discourse sequence)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक (then/now)
महोदरःMahodara
महोदरः:
कर्ता (Appositional subject)
TypeNoun
Rootमहोदर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; राक्षसः इति समानाधिकरण

Then the hero, Mahodara, his horses destroyed, jumped from the great chariot, and took hold of a mace.

M
Mahodara
S
Sugrīva
G
Gadā (mace)
M
Mahāratha (great chariot)

FAQs

Adversity reveals character: Dharma asks for steadiness and right intent; anger (krodha) is shown as a destabilizing force even amid bravery.

After losing his horses, Mahodara abandons the chariot and prepares to fight on foot with a mace.

Fearlessness and persistence—Mahodara continues combat despite tactical loss, though colored by rage.