Home›Ramayana›Yuddha Kanda›Sarga 92›Shloka 28
←Previous Verse
Next Verse→

Shloka 28

युद्धकाण्डे द्विनवतितमः सर्गः

Indrajit’s Fall, Rama’s Embrace, and Sushena’s Battlefield Healing

Devanagari script

अपूजयत्कर्म स लक्ष्मणस्यसुदुष्करंदाशरथिर्महात्मा ।बभूवहृष्टोवानरेन्द्रोनिशम्यतंशक्रजितंनिपातितम् ।।।।

Transliteration

apūjayat karma sa lakṣmaṇasya suduṣkaraṃ dāśarathir mahātmā |

babhūva hṛṣṭo vānarendro niśamya taṃ śakrajitaṃ nipātitam ||

Translation

Der großherzige Sohn Daśarathas pries Lakṣmaṇas Tat, die so schwer zu vollbringen war. Und der König der Vānaras, als er vernahm, dass Śakrajit (Indrajit) niedergeworfen sei, wurde von Freude erfüllt.

Word by Word
अपूजयत्praised/honoured
अपूजयत्:
Kriya (क्रिया/Finite verb)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन; उपसर्ग: आ-
कर्मdeed
कर्म:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
सःhe
सः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
लक्ष्मणस्यof Lakshmana
लक्ष्मणस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootलक्ष्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
सुदुष्करम्very difficult
सुदुष्करम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु + दुष्कर (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक-सम्भव; अत्र नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (कर्म इति पदेन सह)
दाशरथिःson of Dasharatha (Rama)
दाशरथिः:
Karta (कर्ता/Subject; apposition to सः)
TypeNoun
Rootदाशरथि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
महात्माgreat-souled
महात्मा:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (दाशरथिः इति विशेषण)
बभूवbecame/was
बभूव:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
हृष्टःdelighted
हृष्टः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootहृष् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (वानरेन्द्रः इति विशेषण)
वानरेन्द्रःking of the vanaras (Sugriva)
वानरेन्द्रः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootवानर + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
निशम्यhaving heard
निशम्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootनि + शम्/शृ (धातु; 'to hear')
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय-कृदन्त (gerund); अर्थः: श्रुत्वा/निशम्य
तम्that
तम्:
Karma (कर्म/Object of hearing)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
शक्रजितम्Indrajit (conqueror of Indra)
शक्रजितम्:
Karma (कर्म/Object; appositive)
TypeNoun
Rootशक्र + जित् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषः (śakraṃ jitavān = Indra-conqueror); पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (तम् इति विशेष्य)
निपातितम्slain/struck down
निपातितम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनि + पत् (धातु)
Formणिच्-प्रयोगे कर्मणि क्त (causative passive sense: 'caused to fall'); क्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (शक्रजितम् इति विशेषण)
Context

As soon as Lakshmana said that Indrajith was killed, Rama was very glad and immediately spoke as follows.

Characters & Entities
R
Rama (Dasharathi)
L
Lakshmana
S
Sugriva (Vanarendra)
I
Indrajit (Shakrajit)

FAQs

Dharma includes honoring merit and truthful accomplishment: Rāma publicly recognizes Lakṣmaṇa’s hard-won service, reinforcing a culture where righteous effort is acknowledged.

After Indrajit’s fall, Rāma praises Lakṣmaṇa’s formidable achievement, and Sugrīva is joyful upon hearing the enemy champion is defeated.

Gratitude and just leadership—Rāma’s readiness to commend difficult service; allied morale grounded in righteous success.

←Previous Verse
Next Verse→