Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

युद्धकाण्डे द्विनवतितमः सर्गः

Indrajit’s Fall, Rama’s Embrace, and Sushena’s Battlefield Healing

त्वयालक्ष्मणनाथेनसीता च पृथिवी च मे ।।।।न दुष्प्रापाहतेतस्मिन् शक्रजेतरिचाहवे ।

tvayā lakṣmaṇa-nāthena sītā ca pṛthivī ca me |

na duṣprāpā hate tasmin śakra-jetari ca āhave ||6.92.18||

Mit dir, Lakṣmaṇa, als meinem Beschützer, und da jener, der Indra bezwang, im Kampf erschlagen ist, wird es mir nicht schwerfallen, weder Sītā noch mein Reich, diese Erde, zurückzugewinnen.

tvayāby you
tvayā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग, तृतीया एकवचन; सर्वनाम
lakṣmaṇa-nāthenawith Lakshmana as protector
lakṣmaṇa-nāthena:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootlakṣmaṇa + nātha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया एकवचन; तत्पुरुषसमासः (लक्ष्मणः नाथः यस्य/लक्ष्मणः नाथः)
sītāSita
sītā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsītā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा एकवचन
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
pṛthivīthe earth/kingdom
pṛthivī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpṛthivī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा एकवचन
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
memy
me:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग, षष्ठी एकवचन; सर्वनाम
nanot
na:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
duṣprāpāhard to obtain
duṣprāpā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdus + prāpa (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; विशेषणम् (sītā/pṛthivī); तत्पुरुषसमासः (दुष्+प्राप्य)
hatewhen (he is) slain
hate:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Root√han (धातु) क्त (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; सति-सप्तमी (locative absolute)
tasminin that (one)
tasmin:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी एकवचन; सति-सप्तमी सह (hate)
śakra-jētariin the conqueror of Indra
śakra-jētari:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootśakra + jētṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी एकवचन; तत्पुरुषसमासः (शक्रं जयति इति जेताः)
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
āhavein battle
āhave:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootāhava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी एकवचन

Lakshmana, with you as my protector and Indra's enemy killed, neither Sita nor earth will be difficult to get back.

L
Lakṣmaṇa
S
Sītā
I
Indrajit (Śakrajit)
I
Indra (Śakra)

FAQs

Dharma underscores reliance on righteous support and truthful confidence: victory is envisioned as restoration of justice (Sītā and rightful rule), not mere conquest.

After Indrajit’s death, Rāma reassures Lakṣmaṇa that their goal—recovering Sītā and re-establishing rightful sovereignty—is now within reach.

Brotherly devotion and protective duty: Lakṣmaṇa’s steadfast guardianship becomes a pillar of Rāma’s confidence.