Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

विभीषणोपदेशः

Vibhishana’s Counsel to Ravana

ततोनिकुम्भोरभसस्सूर्यशत्रुर्महाबलः ।सुप्तघ्नोयज्ञहारक्षोमहापार्श्वमहोदरौ ।।6.9.1।।अग्निकेतुश्चदुर्धर्षोरश्मिकेतुश्चराक्षस: ।इन्द्रजिच्चमहातेजाबलवान्रावणात्मजः ।।6.9.2।।प्रहस्तोऽथविरूपाक्षोवज्रदंष्ट्रोमहाबलः ।धूम्राक्षश्चातिकायश्चदुर्मुखश्चैवराक्षसः ।।6.9.3।।परिघान्पट्टिशान्प्रासान्शक्तिशूलपरश्वधान् ।चापानिचसबाणानिखङ्गांश्चविपुलान्शितान् ।।6.9.4।।प्रगृह्यपरमक्रुद्धास्समुत्पत्यचराक्षसाः ।अब्रुवन्रावणंसर्वेप्रदीप्ताइवतेजसा ।।6.9.5।।

agniketuś ca durdharṣo raśmiketuś ca rākṣasaḥ | indrajic ca mahātejā balavān rāvaṇātmajaḥ ||

Da erhoben sich Agniketu, der Unbezwingliche, und der Rākṣasa Raśmiketu; und auch Indrajit, von gewaltigem Glanz und Stärke, Rāvaṇas eigener Sohn.

अग्निकेतुःAgniketu
अग्निकेतुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअग्नि-केतु (प्रातिपदिक; अग्नि + केतु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; व्यक्तिनाम
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/ conjunction
दुर्धर्षःDurdharṣa
दुर्धर्षः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदुर्-धर्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; व्यक्तिनाम/विशेषणवत्
रश्मिकेतुःRaśmiketu
रश्मिकेतुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरश्मि-केतु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; व्यक्तिनाम
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/ conjunction
राक्षसःthe rākṣasa (demon)
राक्षसः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; जातिवाचक (apposition to names)
इन्द्रजित्Indrajit
इन्द्रजित्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइन्द्र-जित् (प्रातिपदिक; इन्द्र + जित्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; व्यक्तिनाम
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/ conjunction
महातेजाःof great splendor
महातेजाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमहा-तेजस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (epithet)
बलवान्powerful
बलवान्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootबलवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
रावणात्मजःson of Ravana
रावणात्मजः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरावण-आत्मज (प्रातिपदिक; रावण + आत्मज)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष ('Rāvaṇa's son')

Then Nikumbha, Rshabha, mighty Suryasatru, Supthagna, Yagnaha raksha, Mahaparva, Mahodaro, Durdarsha, Agnikethu, Rasmikethu Rakshasas, Further Ravana's own son powerful Indrajith, Virupaksha and Prahasta, and mighty Rakshasas Vajradamshtra, Dumraaksha and also Durmukha of huge body holding iron bars, tridents, battle axes, bows and sharp arrows, very sharp swords, got up, highly enraged and all Rakshasas glowing like fire addressed Ravana.

A
Agniketu
D
Durdharṣa
R
Raśmiketu
I
Indrajit
R
Rāvaṇa

FAQs

The verse itself is descriptive, but it frames a dharmic lesson: power and valor, when aligned to an unjust cause, become instruments of adharma rather than protection.

The rākṣasa leaders and champions are being enumerated as they gather in anger and readiness to act in response to the crisis facing Laṅkā.

Martial prowess (śaurya/tejas) is highlighted—yet implicitly shown as ethically neutral unless guided by dharma.