Previous Verse
Next Verse

Shloka 66

औषधिपर्वताहरणम् / The Retrieval of the Herb

Bearing Mountain

कीमेतदेवंसुविनिश्चितंतेयद्राघवेनासिकृतानुकम्प ।पश्याद्यमद्बाहुबलाभिभूतोविकीर्णमात्मानमथोनगेन्द्र ।।6.74.66।।

kīm etad evaṃ su-viniścitaṃ te yad rāghave nāsi kṛtānukampa | paśyādya madbāhubalābhibhūto vikīrṇam ātmānam atho nagendra || 6.74.66 ||

Was ist das für ein Entschluss von dir, dass du Rāghava kein Erbarmen zeigst? Sieh nun, o König der Berge: von der Kraft meiner Arme überwältigt, wirst du zerschmettert und zerstreut werden.

किम्what?
किम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रश्नवाचक-सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
एतत्this
एतत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
एवम्thus
एवम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकारवाचक (thus/in this manner)
सुविनिश्चितम्well-decided
सुविनिश्चितम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु + विनिश्चित (प्रातिपदिक; उपसर्ग + कृदन्त)
Formक्तान्त कृदन्त (PPP) from नि+चित् ‘to decide’ with prefixes वि, सु; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘well-determined’
तेyour
ते:
Shashthi-Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन; ‘of you/your’
यत्that/whereas
यत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसम्बन्धबोधक यद्-शब्द (relative), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘that/whereas’
राघवेणby Rāghava (Rāma)
राघवेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootराघव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
असिyou are
असि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (present), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
कृतानुकम्पःcompassionate (having shown mercy)
कृतानुकम्पः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकृत + अनुकम्प (प्रातिपदिक; समास)
Formतत्पुरुष (कृता अनुकम्पा येन/‘one who has shown compassion’), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पश्यsee
पश्य:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलोट्-लकार (imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
अद्यtoday/now
अद्य:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formअव्यय, कालवाचक (today/now)
मद्बाहुबलाभिभूतःoverpowered by my arm-strength
मद्बाहुबलाभिभूतः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमत् (सर्वनाम) + बाहु + बल + अभिभूत (प्रातिपदिक; समास)
Formतत्पुरुष (मम बाहुबलस्य अभिभूतः/‘overpowered by my arm-strength’), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
विकीर्णम्scattered
विकीर्णम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि + कीर् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्तान्त कृदन्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘scattered/torn apart’
आत्मानम्yourself
आत्मानम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अथोthen/indeed
अथो:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ + उ (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय/अनन्तर (then/indeed)
नगेन्द्रO king of mountains
नगेन्द्र:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनग + इन्द्र (प्रातिपदिक; समास)
Formतत्पुरुष (नगानाम् इन्द्रः/‘king of mountains’), पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/vocative), एकवचन

"O King of mountains! You are not showing compassion to Raghava. Is it your determination to be like this? Overcome by my shoulder strength I shall crush you now. You may see."

H
Hanumān
R
Rāghava (Rāma)

FAQs

Hanumān appeals to anukampā (compassion) as dharma: in a righteous cause, withholding aid to the suffering is treated as a moral failure.

Frustrated by the herbs’ disappearance, Hanumān threatens the mountain, demanding that it yield what is needed to save Rāma’s cause and the wounded.

Loyalty and protective commitment to Rāma (dāsya-bhakti), though expressed through fierce intimidation.