Previous Verse
Next Verse

Shloka 46

इन्द्रजितः ब्रह्मास्त्र-यागः तथा वानरसेनाविध्वंसः

Indrajit’s Brahmastra Rite and the Crushing of the Vanara Host

अष्टादशशरैस्तीक्ष्णैस्सविदद्वागन्धमादनम् ।विव्याथनवभिश्चैवनलंदूरादवस्थितम् ।।।।

aṣṭādaśa-śarais tīkṣṇaiḥ sa viddhvā gandhamādanam |

vivyātha navabhiś caiva nalaṁ dūrād avasthitam ||

Mit achtzehn scharfen Pfeilen traf er Gandhamādana; und mit weiteren neun verwundete er Nala schwer, der in der Ferne stand.

अष्टादशशरैःwith eighteen arrows
अष्टादशशरैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootaṣṭādaśa (संख्या-प्रातिपदिक) + śara (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समासः (aṣṭādaśa śarāḥ); पुंलिङ्गे, तृतीया (करण), बहुवचनम्
तीक्ष्णैःsharp
तीक्ष्णैः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Roottīkṣṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, तृतीया, बहुवचनम्; qualifying ‘śaraiḥ’
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्
विद्ध्वाhaving pierced
विद्ध्वा:
Kriya-purvaka (पूर्वक्रिया)
TypeIndeclinable
Root√vyadh (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund): ‘having pierced’
गन्धमादनम्Gandhamādana
गन्धमादनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootgandhamādana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया (कर्म), एकवचनम्; proper noun
विव्याथafflicted, wounded
विव्याथ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootvi-√vyath (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
नवभिःwith nine
नवभिः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootnava (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, तृतीया (करण), बहुवचनम्; ‘with nine’ (elliptic with arrows)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम्
एवindeed, also
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारण-अव्ययम् (emphatic particle)
नलम्Nala
नलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootnala (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया (कर्म), एकवचनम्
दूरात्from afar
दूरात्:
Apadana (अपादान)
TypeIndeclinable
Rootdūrāt (अव्यय/तसिल्)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्ययम्; अपादानार्थे/स्थानवाचकः (from afar)
अवस्थितम्standing, stationed
अवस्थितम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootava-√sthā (धातु) + kta (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; qualifying ‘nalaṃ’

He shattered Gandhamadana with eighteen very sharp arrows and Nala standing at far with nine arrows.

G
Gandhamādana
N
Nala
I
Indrajit (implied as the archer)

FAQs

The epic contrasts brute success with rightful cause: even impressive precision becomes ethically troubling when directed toward protecting adharma.

Indrajit targets prominent Vānara leaders—Gandhamādana and Nala—wounding them with counted volleys.

Technical mastery (archery precision), presented as formidable but morally misaligned.