Previous Verse
Next Verse

Shloka 40

इन्द्रजितः ब्रह्मास्त्र-यागः तथा वानरसेनाविध्वंसः

Indrajit’s Brahmastra Rite and the Crushing of the Vanara Host

तंतपन्तमिवादित्यंघोरैर्बाणगभस्तिभिः ।अभ्यधावन्तसङ्कृद्धास्सम्युगेवानरर्षभाः ।।।।

taṃ tapantam ivādityaṃ ghorair bāṇa-gabhastibhiḥ |

abhyadhāvanta saṅkruddhāḥ samyuge vānararṣabhāḥ ||

Im Zorn des Waffengangs stürmten die Besten der Vānara auf ihn zu — wie auf eine glühende Sonne, deren schreckliche Pfeile wie Strahlen leuchteten.

तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), एकवचनम्; pronoun ‘him/that’
तपन्तम्blazing, scorching
तपन्तम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Roottap (धातु) + śatṛ (कृदन्त-प्रत्यय)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्तम् (present active participle); पुंलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; qualifying ‘tam’
इवlike, as
इव:
Sambandha (सम्बन्ध/उपमा)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formउपमा-अव्ययम् (particle of comparison)
आदित्यम्the Sun
आदित्यम्:
Upamāna (उपमान)
TypeNoun
Rootāditya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
घोरैःterrible, dreadful
घोरैः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootghora (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (करण), बहुवचनम्; qualifying ‘bāṇa-gabhastibhiḥ’
बाणगभस्तिभिःwith arrow-rays (shafts like rays)
बाणगभस्तिभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootbāṇa (प्रातिपदिक) + gabhasti (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (bāṇānāṃ gabhastayaḥ = rays of arrows); पुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (करण), बहुवचनम्
अभ्यधावन्तrushed towards
अभ्यधावन्त:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootabhi-√dhāv (धातु)
Formलङ्-लकारः (Imperfect/past), परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्
सङ्कृद्धाःenraged
सङ्कृद्धाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsam-√krudh (धातु) + kta (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतभावे कृदन्त (past participle); पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; qualifying ‘vānararṣabhāḥ’
सम्युगेin battle
सम्युगे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootsamyuga (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (अधिकरण), एकवचनम्
वानरर्षभाःthe best of the Vanaras
वानरर्षभाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvānara (प्रातिपदिक) + ṛṣabha (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (vānarāṇāṃ ṛṣabhāḥ = bulls among monkeys); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्

Then the bulls among Vanaras rushed in the battlefield towards Indrajith whose arrows were dreadful and blazing like the Sun 's rays.

I
Indrajit
V
Vanaras

FAQs

Courage in service of a just cause: the leaders step forward even against a terrifying, ‘sun-like’ threat.

After suffering losses, the foremost Vanaras surge back into combat and rush Indrajit.

Leadership by example—foremost warriors take the greatest risk.