Previous Verse
Next Verse

Shloka 89

कुम्भकर्णवधः

The Slaying of Kumbhakarna

स भूतलेभीमबलाभिपिष्टस्सुरारिभिस्स्सैरभिहन्यमानः ।जगामखंवेगवदभ्युपेत्यपुनश्चरामेणसमाजगाम ।।।।

sa bhūtale bhīmabalābhipiṣṭaḥ surāribhis tair abhihanyamānaḥ |

jagāma khaṁ vegavad abhyupetya punaś ca rāmeṇa samājagāma ||

Obwohl er von jenem Feind der Götter mit schrecklicher Kraft auf die Erde niedergedrückt wurde, sprang er schnell in den offenen Himmel und kehrte dann zurück, um sich wieder Rama anzuschließen.

सःhe
सः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (pronoun); पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
भूतलेon the ground
भूतले:
अधिकरण (Adhikarana/Location)
TypeNoun
Rootभूतल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन
भीमबलाभिपिष्टःcrushed/pressed down by dreadful force
भीमबलाभिपिष्टः:
कर्ता-विशेषण (Agent qualifier)
TypeAdjective
Rootभीम-बल-अभि-√पिष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formकर्मधारय/तत्पुरुष-समासः (भीमं बलं यस्य/भीमबलम्); क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सुरारिभिःby the enemies of the gods
सुरारिभिः:
करण (Karana/Instrument; agent in passive)
TypeNoun
Rootसुर-अरि (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (सुराणाम् अरयः); पुल्लिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन
तैःby those (ones)
तैः:
करण (Karana/Instrument; apposition to सुरारिभिः)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुल्लिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
अभिहन्यमानःbeing struck/assailed
अभिहन्यमानः:
कर्ता-विशेषण (Agent qualifier)
TypeAdjective
Rootअभि-√हन् (धातु) + यमान (कृदन्त)
Formवर्तमानकाले कर्मणि कृदन्त (present passive participle); पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
जगामwent/reached
जगाम:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Root√गम् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
खम्the sky
खम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
वेगवत्swiftly
वेगवत्:
क्रियाविशेषण (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootवेगवत् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (adverbial usage of -वत् form); क्रियाविशेषण
अभ्युपेत्यhaving sprung up/approached
अभ्युपेत्य:
पूर्वक्रिया (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootअभि-उप-√इ (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund); पूर्वकालिक क्रिया (having approached/risen)
पुनःagain
पुनः:
क्रियाविशेषण (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
and
:
समुच्चय (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction/particle)
रामेणwith Rama
रामेण:
सह/साकं-भाव (Associative; with)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
समाजगामcame together/rejoined
समाजगाम:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Rootसम्-आ-√गम् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Dropped on the ground by Kumbhakarna of dreadful strength, pressed against the ground surface, Sugriva bounced to the sky to get reunited with Rama.

S
Sugrīva
R
Rāma
K
Kumbhakarṇa (implied as chief 'enemy of the gods')

FAQs

Dharma is steadfast loyalty to the righteous leader and mission: after danger, Sugrīva prioritizes regrouping with Rāma rather than acting alone.

Sugrīva is crushed down but rebounds upward and returns to Rāma to continue coordinated battle.

Resilience and allegiance to one’s commander and cause.