Previous Verse
Next Verse

Shloka 47

कुम्भकर्णोपदेशः

Kumbhakarna’s Counsel and War-Boast to Ravana

यदिमेमुष्टिवेगं स राघवोऽद्यसहिष्यते ।।6.63.47।।ततःपाश्यन्तिबाणौघारुधिरंराघवस्यतु ।

yadi me muṣṭivegaṃ sa rāghavo 'dya sahiṣyate |

tataḥ paśyanti bāṇaughā rudhiraṃ rāghavasya tu ||

Wenn Rāghava heute die Wucht meiner Fäuste ertragen kann, dann werdet ihr Pfeilsalven sehen—und auch das Blut Rāghavas.

यदिif
यदि:
सम्बन्ध (condition marker)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formशर्तार्थक-अव्ययम् (conditional 'if')
मेmy
मे:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्
मुष्टिवेगम्the force of (my) fists
मुष्टिवेगम्:
कर्म (object of सहिष्यते)
TypeNoun
Rootमुष्टि + वेग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुषसमासः (मुष्टेः वेगः)
सःhe
सः:
कर्ता
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
राघवःRaghava (Rama)
राघवः:
कर्ता (apposition to सः)
TypeNoun
Rootराघव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
अद्यtoday/now
अद्य:
काल (temporal adjunct)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्ययम् (adverb of time)
सहिष्यतेwill endure
सहिष्यते:
क्रिया
TypeVerb
Rootसह् (धातु)
Formलृट् (Simple Future), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; आत्मनेपदम्
ततःthen
ततः:
सम्बन्ध (sequence marker)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formततः-शब्दः अव्ययत्वेन; परिणाम/अनन्तरार्थे (then/thereafter)
पश्यन्तिthey will see / they see
पश्यन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootपश् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; परस्मैपदम्
बाणौघाःvolleys of arrows
बाणौघाः:
कर्ता
TypeNoun
Rootबाण + ओघ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; तत्पुरुषसमासः (बाणानाम् ओघः)
रुधिरम्blood
रुधिरम्:
कर्म
TypeNoun
Rootरुधिर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
राघवस्यof Raghava
राघवस्य:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootराघव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्
तुindeed/but
तु:
सम्बन्ध (particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक-अव्ययम् (but/indeed)

"Now if that Raghava can withstand the force of my fists, you will see volleys of Rama's arrows will drink my blood."

R
Rāghava (Rāma)

FAQs

The verse illustrates the moral danger of violent intent and contempt for an opponent; Dharma in war requires discipline and adherence to righteous conduct, not bloodlust.

The speaker challenges Rāma’s endurance and predicts escalating violence—fists followed by arrow volleys—within the looming battle.

Aggressive determination (utsāha) is emphasized, though framed as threatening bravado rather than righteous resolve.