HomeRamayanaYuddha KandaSarga 17Shloka 145
Previous Verse
Next Verse

Shloka 145

विभीषणागमनम्

Vibhīṣaṇa’s Arrival and the Debate on Refuge

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

ity uktvā paruṣaṃ vākyaṃ rāvaṇaṃ rāvaṇānujaḥ |

ājagāma muhūrtena yatra rāmaḥ salakṣmaṇaḥ ||6.17.145||

Nachdem er Rāvaṇa solche harten Worte gesagt hatte, begab sich sein jüngerer Bruder unverzüglich dorthin, wo Rāma mit Lakṣmaṇa stand.

इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/quotative marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (particle/quotative), वाक्य-समाप्ति/उद्धरणार्थे; indeclinable used as “thus”
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण/पूर्वकालिक-क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + क्त्वा (क्त्वान्त-कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive), परस्मैपदी; “having said” (पूर्वक्रिया)
परुषम्harsh
परुषम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootपरुष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (कर्म), एकवचन; adjective qualifying “वाक्यम्”
वाक्यम्speech/words
वाक्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (कर्म), एकवचन
रावणम्to Ravana
रावणम्:
Sampradana (सम्प्रदान/प्रति—towards)
TypeNoun
Rootरावण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (कर्म/प्रति), एकवचन; destination/recipient with verb of going
रावणानुजःRavana's younger brother (Vibhishana)
रावणानुजः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरावण (प्रातिपदिक) + अनुज (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative): “रावणस्य अनुजः”; पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
आजगामcame/reached
आजगाम:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) + आ (उपसर्ग)
Formलिट्-लकार (perfect), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन; finite verb “came/reached”
मुहूर्तेनin a short while
मुहूर्तेन:
Adhikarana (अधिकरण—कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootमुहूर्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति (करण/अधिकरण-काल), एकवचन; instrumental of time = “within a short while”
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (अधिकरण—देश)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (relative adverb of place); “where” introducing location clause
रामःRama
रामः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; subject within relative clause
सलक्ष्मणःtogether with Lakshmana
सलक्ष्मणः:
Sahakaraka (सहकारक/सह—accompaniment)
TypeAdjective
Rootस (अव्यय/उपपद) + लक्ष्मण (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास: “लक्ष्मणेन सह” = “with Lakshmana”; पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; qualifies “रामः”

Vibheeshana, having addressed Ravana in harsh language, reached Rama and Lakshmana in a short while.

V
Vibhīṣaṇa
R
Rāvaṇa
R
Rāma
L
Lakṣmaṇa

FAQs

Dharma can require decisive separation from adharma; one should move toward righteous leadership when justice is denied.

Vibhīṣaṇa transitions from advising Rāvaṇa to seeking refuge with Rāma.

Right discernment (viveka) expressed through action.