Home›Ramayana›Yuddha Kanda›Sarga 15›Shloka 7
←Previous Verse
Next Verse→

Shloka 7

विभीषण–इन्द्रजित् संवादः

Vibhishana and Indrajit: Counsel, Boast, and Rebuttal

Devanagari script

सोऽहंसुराणामपिदर्पहन्तादैत्योत्तमानामपिशोकदाता ।कथंनरेन्द्रात्मजयोर्नशक्तोमनुष्ययोःप्राकृतयोस्सुवीर्यः ।।6.15.7।।

Transliteration

so 'haṃ surāṇām api darpa-hantā daityottamānām api śoka-dātā | kathaṃ narendrātmajayor na śakto manuṣyayōḥ prākṛtayos su-vīryaḥ || 6.15.7 ||

Translation

Ich bin der Tapfere, der selbst den Hochmut der Götter zerschmettert und den erlesensten Daityas Kummer bereiten kann. Wie sollte ich da unfähig sein, die Söhne eines Königs zu besiegen—bloße gewöhnliche Menschen?

Word by Word
सःhe / that (one)
सः:
कर्ता (subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः एकवचनम् (masc. nominative singular)
अहम्I
अहम्:
कर्ता (subject; apposition)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्तिः एकवचनम् (1st person pronoun, nominative singular)
सुराणाम्of the gods
सुराणाम्:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी-विभक्तिः बहुवचनम् (masc. genitive plural)
अपिeven / also
अपि:
सम्बन्ध-प्रकारक (emphasis/coordination)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपातः/समुच्चयार्थक-अव्ययम् (particle: also/even)
दर्पहन्ताslayer of pride/arrogance
दर्पहन्ता:
कर्ता (predicate nominative)
TypeNoun
Rootदर्प (प्रातिपदिक) + हन् (धातु) → हन्तृ (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः एकवचनम्; कृदन्तः—हन् धातोः तृच्-प्रत्ययान्तः ‘हन्तृ’ (masc. nominative singular; agent noun: slayer)
दैत्योत्तमानाम्of the best/chief among the daityas (demons)
दैत्योत्तमानाम्:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी-विभक्तिः बहुवचनम् (masc. genitive plural)
अपिeven / also
अपि:
सम्बन्ध-प्रकारक (emphasis/coordination)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपातः/समुच्चयार्थक-अव्ययम् (particle: also/even)
शोकदाताgiver of grief / one who causes sorrow
शोकदाता:
कर्ता (predicate nominative)
TypeNoun
Rootशोक (प्रातिपदिक) + दा (धातु) → दातृ (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः एकवचनम्; कृदन्तः—दा धातोः तृच्-प्रत्ययान्तः ‘दातृ’ (masc. nominative singular; giver)
कथम्how
कथम्:
क्रियाविशेषण (interrogative adverbial)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्नार्थक-अव्ययम् (interrogative adverb: how)
नरेन्द्रात्मजयोःof the two sons of the king
नरेन्द्रात्मजयोः:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootनरेन्द्र (नर + इन्द्र; प्रातिपदिक) + आत्मज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी-विभक्तिः द्विवचनम् (masc. genitive dual)
नnot
न:
निषेध (negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्ययम् (negation particle)
शक्तःable / capable
शक्तः:
कर्ता-विशेषणम् (predicate adjective of subject)
TypeAdjective
Rootशक्त (प्रातिपदिक; √शक्-सम्भव)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः एकवचनम् (masc. nominative singular)
मनुष्ययोःof (two) humans
मनुष्ययोः:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootमनुष्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी-विभक्तिः द्विवचनम् (masc. genitive dual)
प्राकृतयोःordinary / common
प्राकृतयोः:
विशेषणम् (genitive attribute)
TypeAdjective
Rootप्राकृत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी-विभक्तिः द्विवचनम् (masc. genitive dual; agreeing with मनुष्ययोः)
सुवीर्यःvery valorous / of great prowess
सुवीर्यः:
कर्ता-विशेषणम् (adjective of subject)
TypeAdjective
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + वीर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः एकवचनम् (masc. nominative singular; qualifying the speaker ‘अहम्’)
Context

"I am such a valiant one who crushed the arrogance of even the king of gods, Devendra. I can put even the Rakshasa leaders to grief. How is it not possible for me to do away the sons of kings who are ordinary human beings."

Characters & Entities
I
Indrajit (implicit as speaker)
S
Surāḥ (gods)

FAQs

The verse illustrates how arrogance (darpa/ahaṅkāra) clouds judgment; Dharma warns that power without humility and truth-aligned discernment leads to downfall.

Indrajit boasts of his might and claims it should be easy to defeat Rāma and Lakṣmaṇa, framing them as merely human.

Negatively, it highlights Indrajit’s pride; by contrast, the epic upholds humility and clear-sighted discernment as virtues aligned with Dharma.

←Previous Verse
Next Verse→