Previous Verse
Next Verse

Shloka 32

रावणस्य अन्त्येष्टिः

Ravana’s Funeral Rites and the Ethics of Post-War Conduct

अल्पपुण्यात्वहंघोरेपतिताशोकसागरे ।कैलासेमन्दरेमेरौतथाचैत्ररथेवने ।।6.114.31।।देवोद्यानेषुसर्वेषुविहृत्यसहितात्वया ।विमानेनानुरूपेणयायाम्यतुलयाश्रिया ।।6.114.32।।पश्यन्तिविविधान्देशांस्तांस्तांश्चित्रस्रगम्बरा ।भ्रम्शिताकामभोगेभ्यःसास्मिवीरवधात्तव ।।6.114.33।।सैवान्येवास्मिसम्वृत्ताधिग्राज्ञांचञ्चलाःश्रियः ।

hā rājan sukumāraṃ te subhru sutvak samunnasam |

kāntiśrīdyutibhis tulyam indupadmadivākaraiḥ ||

kirīṭakūṭojjvalitaṃ tāmrāsyaṃ dīptakuṇḍalam |

madavyākulalolākṣaṃ bhūtvā yat pānabhūmiṣu ||

vividhasragdharaṃ cāru valgu-smita-kathaṃ śubham |

tad evādya tavaivaṃ hi vaktraṃ na bhrājate prabho ||

rāmasāyakanirbhinnaṃ raktaṃ rudhiravisravaiḥ |

vīśīrṇa-medomastiṣkaṃ rūkṣa-syandana-reṇubhiḥ ||

Ach, o König, mein Herr! Dein Gesicht, einst so zart, mit schönen Brauen, glänzender Haut und einer markanten Nase, strahlend wie der Mond, der Lotos und die Sonne; gekrönt von Glanz, mit kupferfarbenen Lippen und leuchtenden Ohrringen; mit Augen, die in den Trinkhallen vom Wein unstet waren; lieblich, geschmückt mit vielen Girlanden, verheißungsvoll und voller charmanter Lächeln und Worte – heute leuchtet eben dieses Gesicht nicht mehr. Es ist von Ramas Pfeilen durchbohrt, verschmiert mit fließendem Blut; Mark und Gehirn sind verstreut, und es ist stumpf und schmutzig durch den Staub der Streitwagen.

देवोद्यानेषुin the divine gardens
देवोद्यानेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootदेव + उद्यान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (deva-udyāna: divine gardens) (loc pl)
सर्वेषुin all
सर्वेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन; विशेषणम् (loc pl; adjective)
विहृत्यhaving sported
विहृत्य:
Purvakala (पूर्वकाल क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootवि + हृ (धातु) + क्त्वा/ल्यप् (कृदन्त-अव्यय)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive)
सहिताaccompanied
सहिता:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसह (उपसर्ग/अव्यय) + इ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (fem nom sg; 'accompanied')
त्वयाby/with you
त्वया:
Sahakaraka (सहकारक/सहयोग)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन (instr sg)
विमानेनby an aerial car
विमानेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootविमान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन (instr sg)
अनुरूपेणsuitable
अनुरूपेण:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootअनुरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; विशेषणम् (instr sg; adjective)
यायामिI go
यायामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट् (वर्तमान/Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपदम् (I go)
अतुलयाwith matchless
अतुलया:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootअतुल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; विशेषणम् (instr sg; adjective)
श्रियाsplendour/fortune
श्रिया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन (instr sg)

"O Hero! Whose stock of merit was less, that you have tumbled down into an ocean of grief. I, having sported with you, clad in picturesque robes and the like, by the aerial car Chaitra ratha on mount Kailasa, Mount Meru and Mandara as well as in divine gardens all over, and various lands with matchless splendour, have been deprived of sensual pleasures because of your falling down. What a pity I am surrounded by ordinary women changed into another woman with fleeting fortunes!"

M
Mandodarī
R
Rāvaṇa
R
Rāma

FAQs

External beauty and royal magnificence are transient; Dharma emphasizes inner virtue and right action over intoxication, indulgence, and pride. The verse speaks satya plainly: the body’s glory ends, and adharma leads to ruin.

Mandodarī stands over Rāvaṇa’s slain body, contrasting his former splendor and courtly pleasures with the brutal reality of his death by Rāma’s arrows.

Truthful lament and moral clarity: Mandodarī does not romanticize the end; she recognizes the impermanence of sensual life and the decisive force of righteous retribution.