Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

सुन्दरकाण्डे अष्टपञ्चाशः सर्गः

हनुमद्वृत्तान्तकथनम्, सीताभिज्ञान-प्रदानम्, लङ्कादाह-वर्णनम्

स्थितं पन्धानमावृत्य मेने विघ्नं च तं नगम्।उपसङ्गम्य तं दिव्यं काञ्चनं नगसत्तमम्।।।।कृता मे मनसा बुद्धिर्भेत्तव्योऽयं मयेति च।

sthitaṁ panthānam āvṛtya mene vighnaṁ ca taṁ nagam | upasaṅgamya taṁ divyaṁ kāñcanaṁ nagasattamam || kṛtā me manasā buddhir bhettavyo 'yaṁ mayeti ca |

Jener Berg versperrte mir den Weg und erschien mir als Hindernis. Als ich mich diesem göttlichen, goldenen, besten der Berge näherte, fasste ich im Herzen den Entschluss: „Ich muss ihn durchbrechen und hindurchgelangen.“

स्थितम्standing
स्थितम्:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय, past participle); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; adjective qualifying नगम् (implicit ‘standing’)
पन्थानम्the path
पन्थानम्:
कर्म (Karma)
TypeNoun
Rootपथिन्/पन्थान् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; Accusative singular
आवृत्यhaving blocked/turned toward
आवृत्य:
पूर्वकाल-क्रिया (Absolutive)
TypeVerb
Rootआ-वृत् (धातु)
Formअव्ययकृदन्त (क्त्वा/ल्यप्; gerund); ‘having turned/covered’
मेनेI considered
मेने:
क्रिया (Kriyā)
TypeVerb
Rootमन् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), उत्तमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
विघ्नम्an obstacle
विघ्नम्:
कर्म (Karma)
TypeNoun
Rootविघ्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; Accusative singular (object complement with मेने)
and
:
समुच्चय (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
तम्that
तम्:
कर्म (Karma)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; Accusative singular
नगम्mountain
नगम्:
कर्म (Karma)
TypeNoun
Rootनग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; Accusative singular
उपसङ्गम्यhaving approached
उपसङ्गम्य:
पूर्वकाल-क्रिया (Absolutive)
TypeVerb
Rootउप-सम्-गम् (धातु)
Formअव्ययकृदन्त (क्त्वा/ल्यप्; gerund); ‘having approached’
तम्that
तम्:
कर्म (Karma)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; Accusative singular
दिव्यम्divine
दिव्यम्:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; adjective qualifying नगसत्तमम्
काञ्चनम्golden
काञ्चनम्:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootकाञ्चन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; adjective qualifying नगसत्तमम्
नगसत्तमम्the best of mountains
नगसत्तमम्:
कर्म (Karma)
TypeNoun
Rootनग + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुष (नगानां सत्तमः); Accusative singular
कृताwas made/formed
कृता:
कर्तृ-विशेषण (Predicate)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय, past passive participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; agrees with बुद्धिः
मेof me
मे:
सम्बन्ध (Ṣaṣṭhī-sambandha)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन (enclitic); Genitive singular
मनसाby the mind
मनसा:
करण (Karaṇa)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; Instrumental singular
बुद्धिःa resolve, thought
बुद्धिः:
कर्ता (Kartā)
TypeNoun
Rootबुद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Nominative singular
भेत्तव्यःmust be broken through
भेत्तव्यः:
विधेय (Obligation predicate)
TypeVerb
Rootभिद् (धातु)
Formकृदन्त (तव्यत्-प्रत्यय, gerundive); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; predicate of अयम् (नगः)
अयम्this
अयम्:
कर्ता (Kartā)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Nominative singular
मयाby me
मया:
कर्ता (Kartā)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया, एकवचन; Instrumental singular
इतिthus
इति:
वाक्य-सम्बन्ध (Quotative)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यादि-उद्धरणसूचक (quotative particle)
and
:
समुच्चय (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक

"The mountain stood on my way turning towards me in order to obstruct me. Then I resolved in my mind that this great, wonderful, golden mountain has to be smashed.

H
Hanumān
M
mountain (naga/nagasattama)

FAQs

Determination in duty: obstacles are to be confronted with disciplined resolve when the mission is righteous.

Hanumān describes encountering a mountain that blocks his way and forming the resolve to break through it.

Vīrya and niścaya—courage and firm resolve in pursuit of a dharmic task.