Shloka 70

राक्षसाधम रामस्य भार्याममिततेजसः।इक्ष्वाकुकुलनाथस्य स्नुषां दशरथस्य च।।।।अवाच्यं वदतो जिह्वा कथं न पतिता तव।

rākṣasādhama rāmasya bhāryām amitatejasaḥ |

ikṣvākukulanāthasya snuṣāṃ daśarathasya ca ||

avācyaṃ vadato jihvā kathaṃ na patitā tava ||

O du niederträchtigster der Rākṣasas! Ich bin die Gattin Rāmas von unermesslichem Glanz, die Schwiegertochter Daśarathas, des Herrn des Ikṣvāku-Geschlechts. Wie ist dir die Zunge nicht abgefallen, da du das Unsagbare aussprichst?

राक्षसाधमO lowest rākṣasa
राक्षसाधम:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराक्षस + अधम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8/सम्बोधन), एकवचन; कर्मधारय-समास (rākṣasa-adhama = ‘lowest of rākṣasas’)
रामस्यof Rama
रामस्य:
Sambandha/Genitive (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6/Genitive), एकवचन
भार्याम्wife
भार्याम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभार्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2/Accusative), एकवचन
अमिततेजसःof the immeasurably radiant/valorous (one)
अमिततेजसः:
Sambandha/Genitive (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootअमित + तेजस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6/Genitive), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (amita-tejas = ‘of immeasurable splendour/valour’) विशेषणम् (रामस्य)
इक्ष्वाकुकुलनाथस्यof the lord of the Ikshvaku dynasty
इक्ष्वाकुकुलनाथस्य:
Sambandha/Genitive (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootइक्ष्वाकु + कुल + नाथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6/Genitive), एकवचन; तत्पुरुष-समास (ikṣvāku-kula-nātha = ‘lord of Ikṣvāku dynasty’)
स्नुषाम्daughter-in-law
स्नुषाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootस्नुषा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2/Accusative), एकवचन (वैदिक/छान्दस-रूपेण -ām अन्तः); अर्थतः ‘daughter-in-law’
दशरथस्यof Dasharatha
दशरथस्य:
Sambandha/Genitive (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootदशरथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6/Genitive), एकवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
अवाच्यम्unspeakable
अवाच्यम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअवाच्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2/Accusative), एकवचन; विशेषणम् (वाक्यम्/वचनम् implied)
वदतःof (you) speaking
वदतः:
Sambandha/Genitive (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ/वर्तमान-प्रत्यय), षष्ठी (6/Genitive), एकवचन; ‘of (you) speaking’
जिह्वाtongue
जिह्वा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootजिह्वा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1/Nominative), एकवचन
कथम्how
कथम्:
Prashna (प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative adverb)
not
:
Nishedha (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negation particle)
पतिताfallen
पतिता:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootपतित (प्रातिपदिक; √पत् धातु-कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1/Nominative), एकवचन; क्रियापदवत् ‘has fallen’ (अस्ति-लोपः)
तवyour
तव:
Sambandha/Genitive (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी (6/Genitive), एकवचन

'O lowly demon! I am the wife of valiant Rama and daughter-in-law of Dasaratha, the king of Ikshvaku race. How is it your tongue that spoke unspeakable words has not fallen down?

S
Sītā
R
Rāma
R
Rāvaṇa
D
Daśaratha
I
Ikṣvāku (dynasty)

FAQs

It teaches the dharma of speech (vāg-dharma): words must honor what is sacred and protected; violating moral boundaries through obscene or coercive speech is condemned.

Sītā answers Rāvaṇa’s threats by asserting her lawful identity and condemning his shameless words.

Satya and self-respect—Sītā stands on truth (her marital fidelity and lineage) and refuses to be morally intimidated.