HomeRamayanaSundara KandaSarga 58Shloka 155
Previous Verse
Next Verse

Shloka 155

सुन्दरकाण्डे अष्टपञ्चाशः सर्गः

हनुमद्वृत्तान्तकथनम्, सीताभिज्ञान-प्रदानम्, लङ्कादाह-वर्णनम्

ततस्तन्नगरद्वारं वेगेनाप्लुतवानहम्।पुच्छेन च प्रदीप्तेन तां पुरीं साट्टगोपुराम्।।।।दहाम्यहमसंभ्रान्तो युगान्ताग्निरिव प्रजाः।

tatas tan-nagara-dvāraṃ vegenāplutavān aham |

pucchena ca pradīptena tāṃ purīṃ sāṭṭa-gopurām |

dahāmy aham asaṃbhrānto yugāntāgnir iva prajāḥ ||

Dann sprang ich schnell zum Stadttor; und mit meinem lodernden Schwanz begann ich, jene Stadt mit ihren Wällen und großen Toren zu verbrennen – ruhig und unbeirrt, wie das Feuer am Ende der Zeiten, das die Welt verzehrt.

vinaṣṭādestroyed/perished
vinaṣṭā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvinaṣṭa (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP) ‘vi-naś’ धातोः; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘jānakī’ इति विशेषणम्
jānakīJanaki (Sita)
jānakī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootjānakī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
vyaktamsurely/clearly
vyaktam:
Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootvyakta (प्रातिपदिक/अव्ययवत्)
Formअव्ययप्रयोग (adverbial accusative): निश्चयेन/स्पष्टम् (certainly/clearly)
nanot
na:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation)
hiindeed
hi:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formनिपात (particle): हेतौ/निश्चये (indeed/for)
adagdhaḥunburnt
adagdhaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roota-dagdha (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनञ्-पूर्वक क्त-प्रत्ययान्त: अदग्धः (not burnt), ‘dah’ धातोः; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘uddeśaḥ’ इत्यस्य विशेषणम्
pradṛśyateis seen/appears
pradṛśyate:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-dṛś (धातु)
Formलट् (present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि/भावे (is seen/appears)
laṅkāyāmin Lanka
laṅkāyām:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootlaṅkā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (locative), एकवचन
kaścitany/some
kaścit:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkaścid (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अनिश्चित (some/any)
uddeśaḥspot/place
uddeśaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootuddeśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
sarvāentire
sarvā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘purī’ इति विशेषणम्
bhasmīkṛtāreduced to ashes
bhasmīkṛtā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootbhasmī-kṛta (कृदन्त-प्रातिपदिक; भस्मी + कृत)
Formतत्पुरुष-समास: भस्मी कृतम् (made into ashes); क्त-प्रत्ययान्त (PPP) ‘kṛ’ धातोः; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘purī’ इति विशेषणम्
purīcity
purī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpurī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

"Then I leaped to the entrance gate of the city without being perplexed. With my burning tail I set fire to the boundaries and towering mansions which looked like the world at the end of dissolution.

H
Hanuman
L
Lanka (the city, implied)

FAQs

Dharma here is punitive justice directed at adharma: Hanuman’s burning of Lanka functions as a moral warning and strategic blow, carried out without panic or cruelty for its own sake.

With his tail still aflame, Hanuman escapes control and begins setting fire to Lanka’s structures, moving from the city-gate onward.

Sthairya (steadiness): he remains asaṃbhrānta—clear-minded—while executing a dangerous act.