HomeRamayanaSundara KandaSarga 58Shloka 132
Previous Verse
Next Verse

Shloka 132

सुन्दरकाण्डे अष्टपञ्चाशः सर्गः

हनुमद्वृत्तान्तकथनम्, सीताभिज्ञान-प्रदानम्, लङ्कादाह-वर्णनम्

तत्सर्वं च मया तत्र सीतार्थमिति जल्पितम्।।5.58.131।।अस्याहं दर्शनाकाङ्क्षी प्राप्तस्त्वद्भवनं विभो।मारुतस्यौरसः पुत्रो वानरो हनुमानहम्।।5.58.132।।

tatsarvaṃ ca mayā tatra sītārtham iti jalpitam | asyāhaṃ darśanākāṅkṣī prāptas tvad-bhavanaṃ vibho | mārutasyaurasaḥ putro vānaro hanumān aham ||5.58.132||

Dort sprach ich alles offen aus: »Um Sītā willen ist es. In Sehnsucht, sie zu sehen, bin ich in deinen Palast gekommen, o Herr. Ich bin Hanumān, ein Vāṇara, der wahrhaftige Sohn des Māruta.«

तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
सर्वम्all
सर्वम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
मयाby me
मया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया, एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय
सीतार्थम्for Sita's sake
सीतार्थम्:
Prayojana (प्रयोजन/हेतु)
TypeNoun
Rootसीता + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक अव्यय
जल्पितम्was spoken
जल्पितम्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootजल्प् (धातु)
Formक्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
अस्याःof her
अस्याः:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन
दर्शनाकाङ्क्षीdesiring to see
दर्शनाकाङ्क्षी:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदर्शन + आकाङ्क्षिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः
प्राप्तःarrived
प्राप्तः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु)
Formक्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
त्वत्-भवनम्your mansion
त्वत्-भवनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootत्वद् + भवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः
विभोO mighty one
विभो:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविभु (प्रातिपदिक)
Formसम्बोधन, एकवचन
मारुतस्यof Maruta
मारुतस्य:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमारुत (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन
औरसःlegitimate
औरसः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootऔरस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पुत्रःson
पुत्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वानरःvanara
वानरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवानर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
हनुमान्Hanuman
हनुमान्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootहनुमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन

"The wicked-minded Ravana, then enquired me why I came to Lanka and why I killed the demons.

H
Hanumān
S
Sītā
R
Rāvaṇa
M
Māruta (Vāyu/Wind-god)
L
Laṅkā

FAQs

Dūta-dharma grounded in satya: Hanumān openly declares his purpose (for Sītā) and his identity, embodying truthful speech even in an enemy court.

Before Rāvaṇa, Hanumān explains that his actions were undertaken for Sītā and introduces himself as Hanumān, son of Māruta.

Fearless integrity: he speaks without concealment, showing moral clarity and unwavering commitment to Rāma’s cause.