Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

सुन्दरकाण्डे अष्टपञ्चाशः सर्गः

हनुमद्वृत्तान्तकथनम्, सीताभिज्ञान-प्रदानम्, लङ्कादाह-वर्णनम्

पितृव्यं चापि मां विद्धि सखायं मातरिश्वनः।।।।मैनाकमिति विख्यातं निवसन्तं महोदधौ।

pitṛvyaṃ cāpi māṃ viddhi sakhāyaṃ mātariśvanaḥ |

mainākam iti vikhyātaṃ nivasantaṃ mahodadhau |

Erkenne auch mich als einen, der dir wie ein Oheim väterlicherseits ist, ein Freund des Mātariśvan (des Windes). Maināka heiße ich, berühmt, und wohne im großen Ozean.

pitṛvyaṃpaternal uncle
pitṛvyaṃ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpitṛvya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन (Acc sg); predicate-object with vidhi ‘know (me as) uncle’
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
apialso
api:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formनिपात (also/even)
māmme
mām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, उत्तमपुरुष, द्वितीया विभक्ति, एकवचन (Acc sg)
viddhiknow (you)
viddhi:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vid (धातु)
Formलोट्-लकार (imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
sakhāyamfriend
sakhāyam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsakhāy (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन (Acc sg); predicate-object with viddhi
mātariśvanaḥof Mātariśvan (Wind-god)
mātariśvanaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootmātariśvan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, एकवचन (Gen sg)
mainākam-iti(called) ‘Maināka’
mainākam-iti:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootmaināka (प्रातिपदिक) + iti (अव्यय)
Formइति-प्रयोग (quotative); नामनिर्देश ‘(called) Maināka’
vikhyātaṃrenowned, known as
vikhyātaṃ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvi-√khyā (धातु) > vikhyāta (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formकृदन्त (past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा एकवचन; agrees with mām understood / or with mainākam as apposition
nivasantamresiding
nivasantam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootni-√vas (धातु) > nivasat (कृदन्त)
Formवर्तमान कृदन्त (present active participle/शतृ), पुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन (Acc sg); qualifies mām/mainākam
mahā-udadhauin the great ocean
mahā-udadhau:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootmahā + udadhi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन (Loc sg); समास: महा + उदधि

'Know me to be a friend of wind-god and so I am like your father's brother. I am dwelling in this great ocean and known as Mainaka.

M
Maināka
M
Mātariśvan (Vāyu/Wind-god)
M
mahodadhi (great ocean)

FAQs

Dharma of hospitality and gratitude: benevolence arises from remembered friendship and rightful obligation toward another’s welfare.

During Hanumān’s ocean-crossing (elsewhere in Sundara-kāṇḍa), Maināka introduces himself and offers supportive aid as a friend of Vāyu.

Kṛtajñatā (gratitude) and saṃbandha-dharma (duty arising from relationships).