Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

चैत्यप्रासाद-विध्वंसः

Destruction of the Chaitya Palace and Hanuman’s Proclamation

तत्र चाग्निस्समभवत्प्रासादश्चाप्यदह्यत।।।।दह्यमानं ततो दृष्ट्वा प्रासादं हरियूथपः।स राक्षसशतं हत्त्वा वज्रेणेन्द्र इवासुरान्।।।।अन्तरिक्षे स्थितश्श्तीमानिदं वचनमब्रवीत्।

tatra cāgnis samabhavat prāsādaś cāpy adahyata |

dahyamānaṃ tato dṛṣṭvā prāsādaṃ hari-yūthapaḥ |

sa rākṣasa-śataṃ hatvā vajreṇendra ivāsurān |

antariḳṣe sthitaḥ śrīmān idaṃ vacanam abravīt ||

Dort loderte das Feuer auf, und auch der Palast begann zu brennen. Als der Anführer des Affenheeres den Palast in Flammen sah, erschlug er hundert Rākṣasas — wie Indra die Asuras mit seinem Vajra niederstreckt. Dann, im Luftraum verharrend, sprach der ruhmreiche Hanumān diese Worte.

mādṛśānāmof those like me
mādṛśānām:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootmādṛśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; ‘people like me’
sahasrāṇithousands
sahasrāṇi:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsahasra (प्रातिपदik)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
visṛṣṭānisent forth
visṛṣṭāni:
Karta-samānādhikaraṇa (कर्तृ-समानााधिकरण)
TypeVerb
Rootvi-√sṛj (धातु; क्त)
Formकृदन्त (past participle, क्त); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; predicate of sahasrāṇi (‘have been dispatched’)
mahātmanāmof great-souled (ones)
mahātmanām:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootmahā + ātman (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (‘महान् आत्मा येषाम्’); पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
balināmof the strong
balinām:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootbalin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; विशेषण of vānarendrāṇām
vānarendrāṇāmof vanara-lords
vānarendrāṇām:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootvānara + indra (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: ‘वानराणाम् इन्द्राः’); पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
sugrīvavaśavartināmobedient to Sugriva
sugrīvavaśavartinām:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsugrīva + vaśa + vartin (प्रातिपदिक)
Formबहुपद-तत्पुरुष (सप्तमी/षष्ठी-तत्पुरुषभाव: ‘सुग्रीवस्य वशे वर्तन्ते ये’); पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; विशेषण of vānarendrāṇām
aṭantiwander
aṭanti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√aṭ (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
vasudhāmthe earth
vasudhām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvasudhā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
kṛtsnāmentire
kṛtsnām:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootkṛtsna (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण of vasudhām
vayamwe
vayam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा, बहुवचन
anyeothers
anye:
Karta (कर्ता; coordinated)
TypeNoun
Rootanya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘others’
caand
ca:
Samuccaya-dyotaka (समुच्चय-द्योतक)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
vānarāḥvanaras
vānarāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvānara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; anye-समानााधिकरण

Thereupon the infuriated son of the Windgod, assumed a fearsome form, uprooted a pillar of the palace decked with gold and holding that hundred edged pillar whirled it round swiftly.

H
Hanumān
R
Rākṣasas
I
Indra
V
Vajra (thunderbolt)
A
Asuras
A
Agni (fire)

FAQs

Dharma is portrayed as the triumph of righteous agency: destructive power (fire and battle) is framed as a corrective force against adharma, culminating in a public declaration that asserts moral certainty (satya) and purpose.

The palace catches fire during Hanumān’s violent counterattack; he kills a hundred rākṣasas and then takes to the air to issue a proclamation.

Tejas and prabhāva (radiant might and commanding presence): Hanumān dominates both ground and sky, turning the battle into a moral demonstration.