Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

लङ्काप्रवेशः

Hanuman Enters Lanka and Encounters Laṅkā-devatā

शारदाम्बुधरप्रख्यैर्भवनैरुपशोभिताम्।सागरोपमनिर्घोषां सागरानिलसेविताम्।।5.3.3।।सुपुष्टबलसम्पुष्टां यथैव विटपावतीम्।चारुतोरणनिर्यूहां पाण्डुरद्वारतोरणाम्।।5.3.4।।भुजगाचरितां गुप्तां शुभां भोगवतीमिव।तां स विद्युद्घनाकीर्णां ज्योतिर्मार्गनिषेविताम्।।5.3.5।।मन्दमारुतसञ्चारां यथेन्द्रस्यामरावतीम्।शातकुम्भेन महता प्राकारेणाभिसंवृताम्।।5.3.6।।किङ्किणीजालघोषाभिः पताकाभिरलङ्कृताम्।आसाद्य सहसा हृष्टः प्राकारमभिपेदिवान्।।5.3.7।।

bhujagācaritāṃ guptāṃ śubhāṃ bhogavatīm iva | tāṃ sa vidyudghanākīrṇāṃ jyotirmārganiṣevitām || 5.3.5 || mandamārutasañcārāṃ yathendrasyāmarāvatīm | śātakumbhena mahatā prākāreṇābhisaṃvṛtām || 5.3.6 || kiṅkiṇījālaghoṣābhiḥ patākābhir alaṅkṛtām | āsādya sahasā hṛṣṭaḥ prākāram abhipedivān || 5.3.7 ||

Er erblickte jene Stadt—bewacht und glückverheißend, wie Bhogavatī, die Schlangenstadt; umhüllt von blitztragenden Wolkenmassen und von den Bahnen der Sterne besucht. Bei sanftem Windhauch glich sie Indras Amarāvatī, umschlossen von einem mächtigen goldenen Wall, geschmückt mit Fahnen und dem Klingen von Glockennetzen. Als Hanumān sie erreichte, wurde er sogleich froh und betrachtete den Wall.

मन्द-मारुत-सञ्चाराम्with gentle breeze-currents
मन्द-मारुत-सञ्चाराम्:
कर्म (Karma/कर्म) — qualifies (लङ्काम्/ताम्) understood
TypeAdjective
Rootमन्द (प्रातिपदिक) + मारुत (प्रातिपदिक) + सञ्चार (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (determinative) — 'having movement of gentle winds'; स्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन (Singular); विशेषण
यथाjust as
यथा:
सम्बन्ध (comparison marker)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमावाचक/प्रकारवाचक अव्यय (as/just as)
इन्द्रस्यof Indra
इन्द्रस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन (Singular)
अमरावतीम्Amaravati (Indra's city)
अमरावतीम्:
उपमान (Upamāna/उपमान)
TypeNoun
Rootअमरावती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन (Singular); उपमान (object of comparison)
शातकुम्भेनwith gold
शातकुम्भेन:
करण (Karaṇa/करण)
TypeNoun
Rootशातकुम्भ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन (Singular); करण (instrument)
महताgreat/large
महता:
विशेषण (adjectival to instrument)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग (Masculine/Neuter), तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन (Singular); विशेषण qualifying प्राकारेण
प्राकारेणby/with a rampart
प्राकारेण:
करण (Karaṇa/करण)
TypeNoun
Rootप्राकार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन (Singular); करण (instrument)
अभिसंवृताम्enclosed all around
अभिसंवृताम्:
कर्म (Karma/कर्म) — qualifies (लङ्काम्/ताम्) understood
TypeAdjective
Rootअभि-सम्-वृत (कृदन्त; वृत् धातु)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन (Singular); भूतकृदन्त (PPP/क्त) — 'enclosed/surrounded'

"O lord of vanaras! you may search for the chaste lady, daughter of king Janaka all over freely entering this doomed city, ruled by the chief of demons.ityārṣē śrīmadrāmāyāṇē vālmīkīya ādikāvyē sundarakāṇḍē tṛtīyassargaḥ৷৷Thus ends the third sarga of Sundarakanda of the holy Ramayana, the first epic composed by sage Valmiki.

L
Laṅkā
H
Hanumān
A
Amarāvatī
I
Indra

FAQs

Even amid splendor, dharma requires vigilance: beauty and power can veil adharma, so the righteous agent (Hanumān) observes carefully before acting.

The narrator describes Laṅkā’s magnificence as Hanumān reaches the rampart and surveys the city’s defenses and grandeur.

Hanumān’s alertness and strategic intelligence—he delights in success but immediately assesses the terrain for his dharmic mission.