Next Verse

Shloka 1

सीताव्यथा

वर्णनम् / Sītā’s Distress and Rāvaṇa’s Attempt at Coercive Allurement

तस्मिन्नेव ततः काले राजपुत्री त्वनिन्दिता।रूपयौवनसम्पन्नं भूषणोत्तमभूषितम्।।।।ततो दृष्ट्वैव वैदेही रावणं राक्षसाधिपम्।प्रावेपत वरारोहा प्रवाते कदली यथा।।।।

tasminn eva tataḥ kāle rājaputrī tv aninditā |

rūpayauvanasampannaṃ bhūṣaṇottamabhūṣitam ||

tato dṛṣṭvaiva vaidehī rāvaṇaṃ rākṣasādhipam |

prāvepata varārohā pravāte kadalī yathā ||

In eben jener Stunde erbebte die untadelige Königstochter Vaidehī, als sie Rāvaṇa, den Herrn der rākṣasas, sah — von jugendlicher Schönheit erfüllt und mit den erlesensten Schmuckstücken geziert — wie eine Bananenstaude, die ein heftiger Wind erschüttert.

तस्मिन्in that
तस्मिन्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (Locative/7th), एकवचन; सर्वनाम
एवindeed, just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक (emphatic particle)
ततःthen
ततः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; काल/क्रमवाचक (temporal/sequential adverb)
कालेat the time
काले:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
राजपुत्रीthe princess
राजपुत्री:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराज-पुत्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष (राज्ञः पुत्री)
तुbut, however
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/अन्वयार्थक (adversative/continuative particle)
अनिन्दिताblameless
अनिन्दिता:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनिन्दित (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नञ्-समास/नकारान्त विशेषण (blameless)
रूपयौवनसम्पन्नम्endowed with beauty and youth
रूपयौवनसम्पन्नम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootरूप-यौवन-सम्पन्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (रूपेण यौवनेन च सम्पन्नः)
भूषणोत्तमभूषितम्adorned with the best ornaments
भूषणोत्तमभूषितम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootभूषण-उत्तम-भूषित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (उत्तमैः भूषणैः भूषितः)
ततःthen
ततः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रमवाचक
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala (पूर्वकाल/Anterior action)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), ‘having seen’
एवjust
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक
वैदेहीVaidehi (Sita)
वैदेही:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवैदेही (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
रावणम्Ravana
रावणम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootरावण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
राक्षसाधिपम्lord of the demons
राक्षसाधिपम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootराक्षस-अधिप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (राक्षसानाम् अधिपः)
प्रावेपतtrembled, shook
प्रावेपत:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवेप् (धातु) + प्र (उपसर्ग)
Formलङ्-लकार (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
वरारोहाslender-waisted, of lovely figure
वरारोहा:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवर-आरोहा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय (वरः आरोहः/आरोहा यस्याः)
प्रवातेin a strong wind
प्रवाते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्रवात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
कदलीbanana plant
कदली:
Upamana (उपमान/Standard of comparison)
TypeNoun
Rootकदली (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
यथाas, like
यथा:
Upama-sambandha (उपमा-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; उपमावाचक (comparative particle)

Watching the garden filled with trees, gateways ornamented with gold and gems, he entered through the pleasant pathways in the Ashoka garden. There were wonderful wolves and several herds of animals in the garden. Fruits dropped from trees were strewn all over.

V
Vaidehī (Sītā)
R
Rāvaṇa
A
Aśokavanikā (implied setting)

FAQs

Dharma is upheld through steadfastness even when fear arises; Sītā’s blamelessness and fidelity remain intact despite intimidation.

Sītā sees Rāvaṇa approaching in the grove and physically trembles from fear and shock.

Moral steadfastness (śīla) under coercion: fear does not translate into consent or surrender of principles.