Shloka 18

सप्तदशः सर्गः

Hanuman Beholds Sita in the Ashoka Grove

Devanagari script

तस्याधस्ताच्च तां देवीं राजपुत्रीमनिन्दिताम्।।।।लक्षयामास लक्ष्मीवान् हनुमान् जनकात्मजाम्।

Transliteration

tasyādhastāc ca tāṃ devīṃ rājaputrīm aninditām |

lakṣayāmāsa lakṣmīvān hanumān janakātmajām ||5.17.18||

Translation

Unter jenem Baum erblickte der glückselige Hanumān endlich die makellose Königstochter — Sītā, Janakas Tochter.

Word by Word

• तस्य: of that (tree/there)
• तस्य: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), एकवचन; सर्वनाम

• अधस्तात्: below/underneath
• अधस्तात्: अधिकरण (Adhikaraṇa/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अधस्तात् (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb/postposition): स्थानवाचक (locative sense)

• च: and
• च: समुच्चय
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• ताम्: that (lady)
• ताम्: कर्म (Karma/कर्म) of लक्षयामास
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम

• देवीम्: queen/divine lady
• देवीम्: कर्म (apposition to ताम्)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• राजपुत्रीम्: princess
• राजपुत्रीम्: कर्म (apposition)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक) + पुत्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः: राज्ञः पुत्री

• अनिन्दिताम्: blameless
• अनिन्दिताम्: विशेषण (of ताम्)
• Type: Adjective
• Root: अनिन्दित (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• लक्षयामास: noticed/observed
• लक्षयामास: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: लक्ष् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद; (periphrastic perfect usage)

• लक्ष्मीवान्: illustrious/fortunate
• लक्ष्मीवान्: विशेषण (of हनुमान्)
• Type: Adjective
• Root: लक्ष्मीवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; मतुप्-प्रत्ययान्त (possessive): लक्ष्मी अस्य अस्ति

• हनुमान्: Hanuman
• हनुमान्: कर्ता (Karta/कर्ता) of लक्षयामास
• Type: Noun
• Root: हनुमत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• जनकात्मजाम्: Janaka's daughter (Sita)
• जनकात्मजाम्: कर्म (apposition)
• Type: Noun
• Root: जनक (प्रातिपदिक) + आत्मजा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः: जनकस्य आत्मजा

Context

The illustrious Hanuman watched the blameless princess Janaki who was seated under that tree.

Characters & Entities

• Hanumān
• Sītā
• Janaka
• tree (beneath which she sits)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma here is faithful service to a righteous cause—Hanumān’s duty to Rāma and to truth culminates in correctly identifying Sītā and preparing to aid her without deception or haste.

What is the narrative situation?

After surveying the terrifying guards, Hanumān finally spots Sītā seated under the tree in the Aśoka grove.

Which character virtue is emphasized?

Devotion and integrity: Hanumān’s mission is driven by loyalty to Rāma and compassionate commitment to Sītā’s welfare.