Previous Verse

Shloka 38

हनूमद्बलप्रबोधनम् / Jāmbavān Rekindles Hanūmān’s Power

ततस्तु वै जाम्बवता प्रचोदितःप्रतीतवेगः पवनात्मजः कपिः।प्रहर्षयंस्तां हरिवीरवाहिनींचकार रूपं महदात्मनस्तदा।।।।

tatas tu vai jāmbavatā pracōditaḥ

pratītavēgaḥ pavanātmajaḥ kapiḥ |

praharṣayaṃs tāṃ harivīravāhinīṃ

cakāra rūpaṃ mahad ātmanaḥ tadā ||

Da, von Jāmbavān angetrieben, erkannte Hanumān, der Affe—Sohn des Windes—seine wahre Schnelligkeit und Kraft; und um das Heer der heldenhaften Affen zu erfreuen, dehnte er seinen eigenen Leib zu gewaltiger Gestalt aus.

ततःthen
ततः:
Adhikarana (अधिकरण/Time)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formक्रम/कालवाचक अव्यय (then/thereupon)
तुbut
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्वय-बोधक अव्यय (but/indeed)
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक अव्यय (emphatic particle)
जाम्बवताby Jāmbavat
जाम्बवता:
Karta (कर्ता/Agent in passive; inst.)
TypeNoun
Rootजाम्बवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
प्रचोदितःurged; inspired
प्रचोदितः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier of kapiḥ)
TypeAdjective
Rootप्र + चुद् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
प्रतीतवेगःaware of his speed
प्रतीतवेगः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier of kapiḥ)
TypeAdjective
Rootप्रतीत (प्र + इ/इति-धातु, क्त) + वेग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (प्रतीतः वेगः यस्य = whose speed is realized/recognized)
पवनात्मजःson of the Wind
पवनात्मजः:
Karta (कर्ता/Subject; apposition)
TypeNoun
Rootपवन + आत्मज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (पवनस्य आत्मजः)
कपिःthe monkey (Hanuman)
कपिः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootकपि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
प्रहर्षयन्gladdening
प्रहर्षयन्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण/Concomitant action)
TypeVerb
Rootप्र + हृष् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्रियाविशेषण-भावे (while gladdening)
ताम्that (army)
ताम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; demonstrative pronoun
हरिवीरवाहिनीम्the army of heroic monkeys
हरिवीरवाहिनीम्:
Karma (कर्म/Object; of praharṣayan)
TypeNoun
Rootहरि + वीर + वाहिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (हरयः च वीराः च येषां सा वाहिनी)
चकारmade; assumed
चकार:
Kriya (क्रिया/Finite verb)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
रूपम्form
रूपम्:
Karma (कर्म/Object; of cakāra)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
महत्great; huge
महत्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier of rūpam)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण
आत्मनःof himself
आत्मनः:
Sambandha (सम्बन्ध/Possessor)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
तदाthen
तदा:
Adhikarana (अधिकरण/Time)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (then)

'The strength of your shoulders is equal to that of his (Garuda's) wings. Your speed and valour are no less.

J
Jāmbavān
H
Hanumān
P
Pavana (Wind-god)
V
Vānara army

FAQs

Dharma is awakened capability in service: when counsel restores clarity, power should be expressed for the righteous mission and to uplift others.

After Jāmbavān’s encouragement, Hanumān regains self-knowledge, enlarges his form, and prepares to leap across the ocean toward Laṅkā.

Śaurya with vinaya—heroic might guided by purpose, used to strengthen collective morale.