Previous Verse
Next Verse

Shloka 86

दुन्दुभिवधप्रसङ्गः

The Dundubhi Episode and the Proof of Rama’s Prowess

क्षिप्तं दृष्ट्वा ततः कायं सुग्रीवः पुनरब्रवीत्।लक्ष्मणस्याग्रतो राममिदं वचनमर्थवत्4.11.86।।

kṣiptaṁ dṛṣṭvā tataḥ kāyaṁ sugrīvaḥ punar abravīt |

lakṣmaṇasyāgrato rāmam idaṁ vacanam arthavat ||

Als Sugriva sah, wie der Körper weggeschleudert wurde, sprach er vor Lakshmana erneut zu Rama mit Worten, die von großer Bedeutung waren.

क्षिप्तम्thrown, cast
क्षिप्तम्:
कर्म (object) — ‘कायम्’ इति विशेषणम्
TypeAdjective
Rootक्षिप्त (√क्षिप् धातु, क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त)
Formकृदन्त-विशेषणम्; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः एकवचनम् (accusative singular neuter)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
पूर्वकालिक-क्रिया (prior action)
TypeIndeclinable
Root√दृश् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययम् (gerund/absolutive) — ‘having seen’
ततःthen, thereafter
ततः:
कालाधिकरण/देशाधिकरण (adverbial)
TypeIndeclinable
Rootततः (तद्-प्रातिपदिकात्)
Formअव्ययम्; क्रियाविशेषणम् (adverb) — ‘then/from there’
कायम्body
कायम्:
कर्म (object)
TypeNoun
Rootकाय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः एकवचनम् (accusative singular masculine)
सुग्रीवःSugriva
सुग्रीवः:
कर्ता (agent/subject)
TypeNoun
Rootसुग्रीव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः एकवचनम् (nominative singular masculine)
पुनःagain
पुनः:
क्रियाविशेषण (adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootपुनः
Formअव्ययम्; क्रियाविशेषणम् (adverb) — ‘again’
अब्रवीत्said, spoke
अब्रवीत्:
क्रिया (main verb)
TypeVerb
Root√ब्रू (धातु)
Formलङ्-लकारः (imperfect/past); प्रथम-पुरुषः; एकवचनम्; परस्मैपदम्
लक्ष्मणस्यof Lakshmana
लक्ष्मणस्य:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootलक्ष्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी-विभक्तिः एकवचनम् (genitive singular masculine)
अग्रतःin the presence of, before
अग्रतः:
देशाधिकरण (adverbial locus)
TypeIndeclinable
Rootअग्रतः
Formअव्ययम्; देशवाचक-क्रियाविशेषणम् (locative adverb) — ‘in front/presence of’
रामम्Rama (to Rama)
रामम्:
सम्प्रदान/प्रति (addressee/goal of speech)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः एकवचनम् (accusative singular masculine)
इदम्this
इदम्:
कर्म (object) — ‘वचनम्’ इति विशेषणम्
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम-विशेषणम्; नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः एकवचनम् (nom./acc. singular neuter); अत्र ‘वचनम्’ इति विशेषणम्
वचनम्speech, words
वचनम्:
कर्म (object)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः एकवचनम् (accusative singular neuter)
अर्थवत्meaningful, significant
अर्थवत्:
कर्म (object) — ‘वचनम्’ इति विशेषणम्
TypeAdjective
Rootअर्थवत् (प्रातिपदिक)
Formविशेषणम्; नपुंसकलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः एकवचनम् (accusative singular neuter) — ‘वचनम्’ इति विशेषणम्

Having seen Rama flinging the body, Sugriva said to him again in the presence of Lakshmana-meaningfully:

S
Sugriva
R
Rama
L
Lakshmana

FAQs

Dharma as responsible speech: Sugrīva responds thoughtfully, ensuring that decisions about violence and alliance are grounded in discernment rather than impulse.

After witnessing Rama’s feat, Sugrīva prepares to explain why this alone does not conclusively compare Rama’s strength with Vali’s.

Sugrīva’s practical intelligence (nīti): he values meaningful counsel and careful assessment in a high-stakes conflict.