HomeRamayanaBala KandaSarga 54Shloka 12

Ramayana — Bala Kanda, Sarga 54, Shloka 12

एवमुक्ता वसिष्ठेन प्रत्युवाच विनीतवत्।वचनं वचनज्ञा सा ब्रह्मर्षिममितप्रभम्।।।।

evam uktā vasiṣṭhena pratyuvāca vinītavat | vacanaṃ vacanajñā sā brahmarṣim amitaprabham ||

So von Vasiṣṭha angesprochen, erwiderte jene beredte Kuh demütig dem Brahmarṣi von unermesslichem Glanz.

एवम्thus
एवम्:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
उक्ताhaving been spoken to
उक्ता:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Root√वच् (धातु)
Formकृदन्त (past passive participle, क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘सा’ इत्यस्य विशेषण
वसिष्ठेनby Vasiṣṭha
वसिष्ठेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootvasiṣṭha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन
प्रत्युवाचreplied
प्रत्युवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootprati-√वच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
विनीतवत्humbly
विनीतवत्:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootvinīta-vat (प्रातिपदिक/अव्ययवत्)
Formवत्-प्रत्ययान्त अव्यय (adverb): ‘in a humble manner’
वचनम्words
वचनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvacana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
वचनज्ञाskilled in speech
वचनज्ञा:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootvacana-jñā (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास: वचनं जानाति; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘सा’ इत्यस्य विशेषण
साshe
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ब्रह्मर्षिम्the brahmarṣi
ब्रह्मर्षिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbrahmarṣi (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास: ब्रह्मणः ऋषिः; पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अमितप्रभम्of immeasurable splendor
अमितप्रभम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootamita-prabha (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास: अमिता प्रभा यस्य; पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘ब्रह्मर्षिम्’ इत्यस्य विशेषण

To these words of brahmarshi Vasishta armed with immeasurable power, Sabala, who knew the use of words, replied with humility:

V
Vasiṣṭha
Ś
Śabalā (Kāmadhenu)
B
Brahmarṣi

FAQs

Vinaya (humility) toward righteous authority: even with great power, Śabalā responds respectfully to Vasiṣṭha, upholding dharmic restraint and proper conduct.

After Vasiṣṭha speaks, Śabalā—renowned for wise speech—begins her reply, setting up the assertion of brahminical spiritual power over royal force.

Humility and disciplined speech (vinaya and vacana-jñāna), showing power guided by dharma rather than ego.