Shloka 71

मन्त्रिभिस्त्वं यथोद्दिष्टैश्चतुर्भिस्त्रिभिरेव वा।कच्चित्समस्तैर्व्यस्तैश्च मन्त्रं मन्त्रयसे मिथः।।।।

mantribhis tvaṃ yathoddiṣṭaiś caturbhis tribhir eva vā | kaccit samastair vyastaiś ca mantraṃ mantrayase mithaḥ ||

Berätst du dich im Geheimen über Ratsangelegenheiten mit Ministern — drei oder vier, wie vorgeschrieben — bald gemeinsam, bald einzeln, damit die Staatsklugheit geprüft und bewahrt werde?

मन्त्रिभिःwith ministers
मन्त्रिभिः:
Sahakari (सहकारी/associative instrumental)
TypeNoun
Rootमन्त्रिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया बहुवचन
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन
यथोद्दिष्टैःas prescribed
यथोद्दिष्टैः:
Sahakari (सहकारी/qualifier)
TypeAdjective
Rootयथा + उद्दिष्ट (उद्+दिश् + क्त, PPP)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त; 'as prescribed/indicated' qualifying मन्त्रिभिः
चतुर्भिःby four (of them)
चतुर्भिः:
Sahakari (सहकारी)
TypeAdjective
Rootचतुर् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया बहुवचन; numeral adjective
त्रिभिःby three
त्रिभिः:
Sahakari (सहकारी)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया बहुवचन
एवindeed/just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
FormEmphasis particle
वाor
वा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
FormDisjunctive particle
कच्चित्I trust?
कच्चित्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootकच्चित् (अव्यय)
FormInterrogative/particle
समस्तैःtogether
समस्तैः:
Sahakari (सहकारी)
TypeAdjective
Rootसमस्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया बहुवचन; adverbial instrumental: 'together'
व्यस्तैःseparately
व्यस्तैः:
Sahakari (सहकारी)
TypeAdjective
Rootव्यस्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया बहुवचन; 'separately'
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
FormConjunction
मन्त्रम्counsel/plan
मन्त्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन
मन्त्रयसेyou deliberate
मन्त्रयसे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootमन्त्र् (धातु)
Formलट् (Present), मध्यमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
मिथःin secret/privately
मिथः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootमिथः (अव्यय)
FormAdverb (परस्पर/रहस्यार्थक प्रयोग)

O highly sagacious Bharata, I trust, having understood their true nature you are appropriately following the ten, five and four divisions, the seven divisions, the eight divisions, the three divisions, three kinds of knowledge, victory over the senses, the six qualities, evils arising from destiny and human agency, kritya, division of twenty, similarly Prakriti and Mandalas and two sources of Yatra and chastisement and of peace and war.

B
Bharata
R
Rāma

FAQs

Dharmic rule is deliberative and accountable: decisions should be tested through qualified counsel, while maintaining necessary confidentiality for public welfare.

The speaker instructs Bharata on proper ministerial consultation—number of advisers, modes of discussion, and secrecy.

Prudence in governance: seeking wise counsel without compromising state secrets.